“શરણાઈવાળો અને શેઠ” – એક નવા માસ્તરની નજરે

એક કાવ્યનું કસદર્શન….. 
મિત્રો, કેટલાંક કાવ્યો એવાં હોય છે કે, જમાનો બદલાઈ જાય પરંતુ એની સાર્થકતા અખંડ રહે! આવું જ એક કાવ્ય છે: “શરણાઈવાળો અને શેઠ” જે આપણા જૂના ને જાણીતા કવિ શ્રી દલપતરામ દ્વારા સર્જાયેલું છે. આ કાવ્ય આપણામાંથી ઘણા ભણી ચૂક્યા હશે. આ કાવ્ય મને આજકાલ બહુ જ સાંભરી આવે છે. એથી, મને એ કાવ્ય ફરીથી ભણવાનું મન થાય છે. પરંતુ એ આજની પરિસ્થિતિમાં ભણવું છે. તો આવો, ભણીએ અને માણીએ આ કાવ્ય…… એક આધુનિક શિક્ષક પાસે! એ શિક્ષકને કાવ્ય ક્યારે લખાયું એનાથી કોઈ મતલબ નથી. એને મતલબ છે કે કાવ્યને આજની પરિસ્થિતિમાં કઈ રીતે માણી શકાય. . 
સહુ પ્રથમ આપણે આ કાવ્ય પર એક નજર નાખી લઈએ… 
“શરણાઈવાળો અને શેઠ”——- કવિ શ્રી દલપતરામ 
એક શરણાઈવાળો સાત વર્ષ સુધી શીખી,
રાગ રાગણી વગાડવામાં વખણાણો છે.
એકને જ જાચું એવી ટેક છેક રાખી એક
શેઠને રિઝાવી મોજ લેવાને મંડાણો છે.
કહે દલપત પછી બોલ્યો તે કંજૂસ શેઠ,
“ગાયક ન લાયક તું ફોગટ ફૂલાણો છે.
પોલું છે તે બોલ્યું તેમાં કરી તેં શી કારીગરી ?
સાંબેલું બજાવે તો હું જાણું કે તું શાણો છે.”

મિત્રો, હવે આ કાવ્યને સવાલજવાબ દ્વારા માણીએ… 
સવાલ [૧] આ કાવ્યમાં તમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈવાળો એટલે કોણ? શરણાઈ એટલે શું?
જવાબ [૧] આ કાવ્યમાં અમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈવાળો એટલે ગુજરાત રાજ્યના મુખ્યમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી. અને શરણાઈ એટલે આપણું ગુજરાત રાજ્ય. 
સવાલ [૨] આ કાવ્યમાં તમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈ વગાડવી એટલે કઈ કારીગરી? 
જવાબ [૨] આ કાવ્યમાં અમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈ વગાડવી એટલે ગુજરાત રાજ્યનો વિકાસ કરવો.
સવાલ [૩] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ થયો છે એવા કંજૂસ શેઠ આજની પરિસ્થિતિમાં કોને કોને કહી શકાય? 
જવાબ [૩] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ થયો છે એવા કંજૂસ શેઠ, આજની પરિસ્થિતિમાં વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓ, જાણીતા અનર્થશાસ્ત્રીઓ, ટીવી પરના ચર્ચાશૂરવીરો વગેરેને કહી શકાય. 
સવાલ [૪] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ પામેલું સાંબેલું એ શાનું પ્રતિક છે? ઉદાહરણ આપો. 
જવાબ [૪] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ પામેલું સાંબેલું એ આપણા દેશના એવાં રાજ્યોનું પ્રતિક છે કે જે રાજ્યો કેટલાક જાણકારોના મત મુજ પહેલેથી જ ખાડે ગયેલાં છે. ઉદાહરણ તરીકે: બિહાર, ઉત્તરપ્રદેશ અને છેલ્લા સમાચાર મુજબ મધ્યપ્રદેશ. 
સવાલ [૫] આ કાવ્યનો ભાવાર્થ ટૂંકમાં જણાવો. 
જવાબ [૫] આ કાવ્યનો ભાવાર્થ આ મુજબ છે: કેટલાક જાણકારોનું માનવું છે કે, ગુજરાત પહેલેથી જ વિકસિત હોવાથી એનો વિકાસ એ નવાઈની વાત ન કહેવાય. પરંતુ જે રાજ્યો પહેલેથી જ ખાડે ગયેલાં છે એ રાજ્યોનો વિકાસ જ નવાઈની વાત કહેવાય. 
સવાલ [૬] આ કાવ્ય પરથી તમને શું શીખવા મળે છે એ તમારાં પોતાનાં ઉદાહરણો દ્વારા સમજાવો. 
જવાબ [૬] આ કાવ્ય પરથી અમને શીખવા મળે છે કે કોઈની કારીગરીની કદર કઈ રીતે ન કરી શકાય. જેમ શેઠ શરનાઈવાળાને સાંબેલું ધરે છે એમ જ આપણે પણ કશું ને કશું ધરી શકીએ. [ઉદાહરણ-૧] જેમ કે કોઈ કારીગર સારાં ભજિયાં બનાવતો હોય તો એને લાકડાનું ભૂસું ધરીને કહી શકીએ કે- બેસનમાંથી સ્વાદિષ્ટ ભજિયાં એમાં શી કારીગરી કરી? આ લાકડાના ભૂકામાંથી સ્વાદિષ્ટ ભજિયાં બનાવે તો તું સાચો કારીગર. [ઉદાહરણ-૨] કોઈ ચાઈનીઝ આનગી બનાવનારને માથામાં નાખવાના રબર ધરીને કહી શકીએ કે- તું નુડલ્સમાંથી ટેસ્ટી ચાઈનીઝ બનાવે એમાં તે શી નવાઈ? આ માથામાં નાખવાનાં રબ્બરિયાંમાંથી ટેસ્ટી ચાઈનીઝ બનાવે તો તું ભાયડો. 
સવાલ [૭] જો આ કાવ્ય આજના જાણીતા આડકવિ શ્રી લાલકૃષ્ણ અડવાણી દ્વારા સર્જાયું હોત તો એ કાવ્યની છેલ્લી બે પંક્તિઓ કેવી હોત એ તમારી કલપ્ના દ્વારા રજૂ કરો. 
જવાબ [૬] જો આ કાવ્ય આજના જાણીતા આડકવિ શ્રી લાલકૃષ્ણ અડવાણી દ્વારા સર્જાયું હોત તો એ કાવ્યની છેલ્લી બે પંક્તિઓ અમારી કલપ્ના મુજબ આ પ્રમાણે હોય… 
ગુજરાત છે તે વિકસ્યું તેમાં કરી તેં શી કારીગરી ?
એમપી વિકસાવે તો હું જાણું કે તું શાણો છે.”
તો મિત્રો, બેલ વાગી ગયો છે. આજનો પિરિયડ પૂરો થાય છે… ફરી મળીશું કોઈ નવા કવિ અને કાવ્ય સાથે. ત્યાં સુધી આ કાવ્યને વાગોળો.. 

ગોદડાંખેંચ

મિત્રો,

આજના વખતમાં લગ્નપ્રસંગ ઉકેલવાનું કામ મોંઘુ પડતું હશે પરંતુ પહેલાંના પ્રમાણમાં સરળ જરૂર થઈ ગયું છે. ઘણાં લોકો કહેતાં હોય છે કે: “પહેલાંના લગ્નપ્રસંગોમાં આવતી હતી એવી મજા હવેના પ્રસંગોમાં આવતી નથી. ત્યારે સગવડો ઓછી હતી, સાધનો ઓછાં હતાં,વાનગીઓ પણ ઓછી હતી. પણ તોય મજા આવતી હતી.”

આવું કહેનારાં અમુક અંશે સાચાં હોય તો પણ જો તેઓ સાચા દિલથી એ વખતની હાડમારીઓ યાદ કરે તો જરૂર કબૂલ કરે કે: ” જેને ત્યાં પ્રસંગ હોય એની એવી તો કસોટી થઈ જતી હતી કે પોતાને તો પ્રસંગનો આનંદ માણવાને બદલે સતત ચિંતામાં રહેવું પડતું હતું.”

તે વખતમાં પૈસા ખર્ચવા છતાં સગવડો પ્રાપ્ત થતી નહોતી. આમતેમથી બધું ભેગું કરવું પડતું હતું. બીજાઓના સાથ અને સહકારની ખૂબ જ જરૂર પડતી હતી. જેને ત્યાં પ્રસંગ હોય એણે વાતવાતમાં જેનેતેને નમવું પડતું હતું. દીકરીના બાપની દશા તો ઘણી વખત કફોડી થઈ જતી હતી. જાનૈયાઓને  સાચવવા એ ગબ્બરસિંગના માણસોને સાચવવા જેવી કપરી આફત હતી!

આજે તો દીકરીના માબાપ સવારે લગ્નસ્થળે જાય અને દીકરીને વળાવ્યા પછી રાત્રે ઘેર આવીને રોજિંદી ટીવી સિરિઅલ આરામથી જોઈ શકે એવો સતયુગ આવ્યો છે! દીકરીને પરણાવનાર માબાપે લગ્નસ્થળે દીકરી સિવાય માત્ર પૈસા જ લઈ જવા પડે છે!

એક જૂનો શિયાળો યાદ આવે છે. મારા એક મિત્રની બહેનના લગ્ન હતા.  એ લગ્નપ્રસંગમાં અમે થાકીને લોથપોથ થઈ ગયા હતા છતાય ખૂબ  મજા આવી હતી.

જાનને આખો દિવસ સાચવી. રાત્રે ફેરા ફરવાનો મુખ્ય કાર્યક્રમ પૂરો થયો. જાનની વિદાય બીજાં દિવસે હતી. સહુ જાનૈયાઓ કાજે અમે પથારીઓ તૈયાર રાખી હતી. પરંતુ કેટલાક જાનૈયાઓ અમારી તૈયારી પર પથારી ફેરવતા હોય તેમ એકએક ગોદડું ઓઢવાને બદલે બબ્બે ઠપકારીને પોઢી ગયા.

જાનૈયાઓના પ્રમાણમાં ગોદડાં ખૂટ્યાં. તાત્કાલિક વાડીનો સ્ટોર ખોલાવીને ગોદડાંનો પૂરવઠો હતો એટલો બહાર કઢાવ્યો તોય માંગ ઓછી થઈ નહિ!

હવે એક જ રસ્તો હતો. જેણેજેણે બબ્બે ગોદડાં ધારણ કર્યાં હોય તેમને વિનતી કરીને એક એક ગોદડું પાછું લઈને એ ગોદડાં ગોદડાંવિહોણાં હોય તેમને વહેંચવાં.

પરંતુ અમારો એ ઉપાય બહુ કારગત ન નીવડ્યો. અમારી વિનંતીભર્યા શબ્દો બબ્બે ગોદડાં વીંધીને એ લોકોના કાન સુધી પહોંચી ન શક્યા. દ્વિગોદડાંધારી લોકો જાણે પોતે ભર નિદ્રામાં હોય તેમ સુષુપ્ત અવસ્થામાં જ પડી રહ્યા.

જબાબદાર વડીલ તરફથી અમને આદેશ થયો કે:જ્યાં જ્યાં બે ગોદડાં હોય ત્યાંથી એક ગોદડું ધીરેથી, કોઈની નિદ્રામાં ખલેલ ન પડે તે રીતે સરકાવી લો. અને જરૂરિયાત હોય તેને પૂરાં પાડો.

અમે એમના આદેશનું પૂરી વફાદારીથી પાલન કર્યું. દબાતે પગલે અમે શયનખંડમાં ફરવા લાગ્યા. જ્યાં જ્યાં બે ગોદડાં હતાં ત્યાત્યાથી એક એક ગોદડું સરકાવવાની કામગીરી શરૂ કરી. આ ઉપાય ખૂબ જ કારગત નીવડ્યો. ચારેક ફેરા મરવાના પરિણામે પરિસ્થિતિ ઘણી હળવી થઈ ગઈ.

હવે વધારે ફેરા મારવા જેવું રહ્યું નહોતું! છતાંય છેલ્લી વખત નસીબ અજમાવવાની લાલચે અમે છેલ્લો ફેરો મારવા નીકળ્યા.

હજી તો અમે એકપણ ગોદડું ખેંચ્યું નહોતું ત્યાતો  એક છોકરાનો અવાજ આવ્યો: “કાકા, ચેતજો. આવ્યા છે.”

વાત એમ બનેલી કે અમારી કડક કામગીરીના સાક્ષી જેવા કાકોભાત્રીજો એમ બે જણા જાગતા હતા. એ લોકો વધારાનું ગોદડું ગુમાવવા માંગતા નહોતા. એટલે, અમારા આગમનની જાણ થતાં જ ભત્રીજાએ એનાં કાકાને જાણ કરી કે:”કાકા, ચેતજો. આવ્યા છે.”

જાણે અમે કોઈ બહારવટિયા હોઇએ એમ અમારાથી ચેતવાની તૈયારી ચાલી રહી હતી.

છોકરાના શબ્દો સાંભળીને અમને એવું તો હસવું આવ્યું કે માંડમાંડ હસવું રાખીને ત્યાંથી ભાગ્યા.

શયનખંડની બહાર નીકળીને મન મૂકીને હસ્યા.

જ્યારેજ્યારે શિયાળો આવે છે અને એની તાકાત બતાવે છે ત્યારેત્યારે મને એ શબ્દો યાદ આવી જાય છે:”કાકા, ચેતજો. આવ્યા છે.”

મિત્રો, સામાજિક પ્રસંગોમાં હિસ્સેદાર બનવું હોય તો ક્યારેક ક્યારેક આવા ગોદડાં ખેંચવાના ધંધા પણ કરવા પડે!

તમે પણ, આવા નહિ તો બીજા પ્રકારના ધંધા કર્યાં જ હશે!

આજનું લંગર :

લંગર પ્રાપ્તિસ્થાન: http://www.cartoonstock.com/directory/h/hogging_the_blanket.asp

ઉલાળા! ઉલાળા!

ઉલાળા! ઉલાળા!

મિત્રો, આ  શબ્દો વાંચીને તમને, “ડર્ટી પિક્ચર”નું આજકાલ ખૂબ ઉલાળા મારતું ગીત ઉલ્લાલા.. ઉલ્લાલા હોઠે ચડી જાય અને તમે મનોમન ઉલાળા મારવા લાગો તો તેમાં કશું અજુગતું નથી. ગીત જ  ઉલાળા મરાવે એવું છે. જોવાનું એ રહે છે કે, નાયિકા વિદ્યા બાલનના ઉલાળા ફિલ્મને થિયેટરમાથી વહેલી વહેલી ઉલળતી બચાવી શકે છે કે નહિ. 

[તસવીર: http://gallery.southdreamz.com/actress/vidya-balan/indian-glamour-actress-vidya-balan-hot-dirty-picture-garam-maslala-photos-2.jpg.html ]

મનુષ્ય સામાજિક પ્રાણી છે. મતલબ કે પ્રાણી તો છે જ. પ્રાણીમાત્ર ઉલાળા મારવાને પાત્ર છે. સામાજિક પ્રસંગોએ મનુષ્ય ઉલાળા મારે તે સ્વાભાવિક છે. લગ્નની મોસમમાં રસ્તા વચ્ચે વિહરતા વરઘોડા આ બાબતમાં  ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. વરઘોડો શબ્દ જ મનુષ્ય અને પ્રાણી વચ્ચેની સમાનતા સૂચિત કરે છે.  જેમાં વરનારો અને વરાવનારાઓ ઘોડાની જેમ ઉછળી શકે તે વરઘોડો!

ધાર્મિક પ્રસંગોમાં તેમજ તહેવારોમાં પણ મનુષ્યને ઉલાળા મારવાના મોકા મળે છે.  આ પ્રસંગોએ પણ ધાર્મિક ગીતોના બદલે ફિલ્મી ગીતો વગાડવામાં આવે છે કારણ કે ફિલ્મી ગીતો ઉલાળા મારવા માટે શક્તિ મેળવવાનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે. 

રાજકીય ક્ષેત્રે તો  આજકાલ ઉલાળાયુગ ચાલી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે!

ચાર રાજ્યોમાં ચૂંટણી આવી રહી છે એટલે સ્વાભાવિક છે કે નેતાઓ ઉલળી ઉલળીને ભાષણો કરવા લાગે! રાહુલ ગાંધી ખરેખર બાંયો ચડાવીને અને ઉલળી ઉલળીને,માયાવતીની સરકારને ઉલાળી નાખવા માટે લોકોને આહવાન કરી રહ્યા છે. તો સામે પક્ષે વગર ઉલાળા માર્યે માયાવતી ભાષણ વાંચી જાય છે! એમનું કહેવું એમ છે કે, સપનાં જોયા કરો. હું કે મારો હાથી ઉલળીએ તેવાં નથી.

ભાજપના નેતાઓને રૂડા રૂડા શબ્દો ઉલાળવામાં કાબેલ છે. સુષ્મા સ્વરાજ બોલતાં હોય ત્યારે ડોલમાંથી સાબુનાં ફીણ ઉલાળા મારતાં હોય તેવું લાગે છે. અડવાણીજીને તો ધોળે દિવસે સરકાર ઉલળી જવાનાં સપનાં આવતાં હોય તો નવાઈ નહિ.

સરકારે વોલમાર્ટ માટે રસ્તો ખોલવાની વાત કરીને વિરોધ પક્ષો અને નાનામોટા વેપારીઓને ઉલાળા મારતાં કરી દીધા છે. નાના નાના વેપારીઓ ને  હવે પોતે ઉલળી  જશે એવી બીક લાગી છે.

પેટ ઉલાળવાની અનોખી કળા જેને આવડે છે તે બાબા રામદેવને સરકારે પોલીસ મારફતે મંચ પરથી એક વખત ઉલાળો મરાવ્યો. હવે તેમને લોકોની નજરમાંથી ઉલાળી નાખવા માટેના પ્રયત્નો ચાલી રહ્યા છે. અન્ના મંડળીના અભ્યોને ઉલાળી નાંખવા માટે એમની નાનીમોટી ભૂલો શોધી કાઢીને ઉછાળવામાં આવી રહી છે.

આન્નાજીના વ્યક્તિત્વમાથી તો  ક્યારેક  ગાંધીજી તો ક્યારેક  શિવાજી ઉછળીને બહાર આવી જાય છે! ટુ ઇન વન! ડબલ પર્સનાલીટી!! ન ઉછળવા જેવાં શબ્દો તેમના હોઠેથી ઉછળી જાય છે ત્યારે કેટલાક લોકોને તેમનાં પૂતળાં ઉછાળવાના મોકા મળી જાય છે! તેમાં મિડીયાનો ફાળો પણ નોંધપાત્ર હોય છે. અન્નાજીના મોંઢેથી “ચાટા મારા? એક હી મારા?” શબ્દો ઉછળ્યા એક વાર. પરંતુ મીડિયાએ ઉછળતા દેખાડ્યા વારંવાર!  “ચાટા મારા? એક હી મારા?”… “ચાટા મારા? એક હી મારા?”…. “ચાટા મારા? એક હી મારા?”.  મીડિયા પોતે તો ઉલાળા મારે પણ બીજાંને પણ ઉલાળા મરાવી શકે છે. 

સંસદ સભ્યો પણ સંસદમાં વિરોધ કરવામાં મર્યાદા રાખતાં નથી ત્યારે  સંસદના આખેઆખાં સત્રો કામ કર્યાં વગર ઉલળી  જતાં હોય છે.  

તાજેતરનો સહુથી વધારે ચર્ચાસ્પદ ઉલાળો, હરવિન્દરસિંહનો ગણી શકાય. આ ઉલાlળાના પરિણામે તેણે શરદ પવારના ગાલે તમાચો ચોડી દીધો. આ ઉલાળાના પ્રભાવે જ તમામ સંસદ સભ્યોએ એક થવું પડ્યું અને હરવિંદરસિંહના ઉલાળાને એકી અવાજે વખોડવો પડ્યો! કાશ! આવી જ એકતાનું પ્રદર્શન  જનતાની ભલાઈ માટેના ઠરાવો પસાર કરવા માટે થયું હોત  તો દેશના કોઈ યુવાનના દિમાગમાં  ગુસ્સો  ઉલાળા ન મારતો હોત!

बात हद से बढ गई तो हो गई बबाल

ढाई किलो के हाथने ढूंढ लिया एक गाल!

મિત્રો, શિયાળો આવી ચૂક્યો છે. શિયાળામાં વ્યાયામના બહાને સહુને ઉલળવાના અવસર મળે છે. યથાશક્તિ ઉલળવાથી આપણું દિલ પણ સારી રીતે ધબકતું રહે છે. જેનું દિલ ધબકતું બંધ થાય તે આ દુનિયામાંથી ઉલળી જાય છે. 

આ હિસાબે ઉલળવું તે આપણો જન્મસિદ્ધ જ નહિ પરંતુ મરણસિદ્ધ અધિકાર પણ છે!   

અજ્ઞાનની વહેંચણી કરતો એક બ્લોગ. નામે ‘અસર’

બ્લોગમિત્રો, 

“અસર” નાં ઓટલેથી સહુને જય બ્લોગનારાયણ.

૭ જુલાઈ ૨૦૦૮થી અમે આ ઓટલે અડ્ડો જમાવ્યો છે. ત્રણ વર્ષોનો સમય પૂરો થવા આવ્યો છે.  આમ તો આ જગ્યા મફતમાં મળી કહેવાય.  એ આપનારને અમારા થકી  લાભ થયો હશે કે નહિ એની અમને ખબર નથી. ખબર હતી  માત્ર એટલી કે: અમારે આ જગ્યાનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવાનો છે. 

અમે સતત  કાળજી રાખીએ  છીએ કે આ જગ્યાનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય.  અહીંથી અમારી સામગ્રીની વહેચણી થાય.  વેચાણ થવાનો તો સવાલ નથી. 😀

વળી  આપ સહુ અમારા કરતાં પણ સારી રીતે એ હકીકત જાણો છો કે: અમે કોઈ જ્ઞાની આત્મા નથી.  

અમારી પાસે જ્ઞાન નથી. બ્લોગજગતના  બજારમાં “તૈયાર ” જ્ઞાન મળે છે.  પરંતુ અમે નક્કી કર્યું છે કે: અમારે બને ત્યાં સુધી તૈયાર સામગ્રી મૂકવી નહિ.  જેવી આવડે તેવી જાતે બનાવેલી સામગ્રી મૂકવી.  

અમે પાકા અજ્ઞાની! પહેલેથી જ અજ્ઞાનનો માર્ગ પકડેલો. એટલે જ્ઞાન સાથે લેણાદેવી પહેલેથી જ ઓછી.

માટે નક્કી એવું કરેલું છે કે: બલોગજગતના  બજારમાંથી આપણી શક્તિ પ્રમાણે જ્ઞાન મેળવવું.  એમાંય બહુ જોર ન દાખવવું.  થેલી ફાટી ન જાય એનો પણ ખ્યાલ રાખવો પડેને? 

રહી વાત આપવાની.  આપવું શું?  તો જે અમારી પાસે છે તે આપીએ છીએ! 

મતલબ કે: અજ્ઞાન. 

હા, અમારી પાસે અજ્ઞાનનો પૂરતો જથ્થો  છે. 

અજ્ઞાનમાંથી આવડે તેવી વાનગીઓ બનાવીને મૂકીએ છીએ.  જ્યાં સુધી લેનારા મળતા રહેશે ત્યાં સુધી આપતા રહીશું.

અહી જ્ઞાન મળે છે એવી ગેરસમજથી ઘણા લાભાર્થીઓ ક્યારેક ક્યારેક આવી જાય છે. તેઓ  નારાજ થઇ જાય છે તો અમે તેમની ક્ષમા માગી લઈએ છીએ. અને વિનંતી કરીએ છીએ કે: હવે પછી ધ્યાન રાખવું  કે: અહી માત્ર ને માત્ર શુદ્ધ અજ્ઞાન વહેચાય છે.

આટલી કાળજી રાખવા છતાં ય કેટલાક મિત્રો  જણાવે છે કે: “અસર”ના  ઓટલેથી અમને જ્ઞાન મળ્યું!

ત્યારે અમને ઘણું જ દુઃખ થાય છે!

આવું કેવી રીતે બની શકે? આટ આટલી કાળજી રાખવા છતાં? 

જ્ઞાન તો અમારી પાસે છે જ નહિ.  જે થોધુઘણું ભેગું થયું હોય તે ડબ્બામાં સાચવીને રાખીએ છીએ.

પણ બની શકે કે; જ્ઞાન અને અજ્ઞાનના ડબ્બા બાજુ બાજુમાં હોવાથી અજ્ઞાન ભેગું જ્ઞાન ચોંટી ગયું હોય.  અથવા અજ્ઞાનમાં એકાદ બે ટીપાં જ્ઞાનનાં પડી ગયા હોય. 

બાકી અમે ઈરાદાપૂર્વક કદી આવી ભૂલ કરતાં નથી. 

તો  હે અમારા અજ્ઞાનના વહાલા લાભાર્થીઓ… આ ત્રીજા વર્ષના અંતે આટલું કહી વી-રમીએ છીએ.

ફરી મળીશું અજ્ઞાનની અવનવી વાનગીઓ સાથે.

જલસા કરજો.    

આગળનું અજ્ઞાન…  

બ્લોગજગતમાં બે વર્ષ « અસર.

રેતકણિકાઓ « અસર.

બ્લોગજગતની ગાડી આવી રે રસિયા રાજા

મિત્રો,

આ બ્લોગજગત એ લાંબા અંતરની લોકલ ગાડી  જેવું છે. જેમ લોકલ ગાડીમાં વિવિધ પ્રકારના મુસાફરો જોવા મળે છે તેમ આ બ્લોગગાડીમાં વિવીધ પ્રકારના બ્લોગમુસાફરો જોવા મળે છે. જેવાં કે:

* ઘણા વખતથી બેઠેલા. જામી ગયેલા. પહોળા અને લાં…….બા થઈને પડેલા.પુષ્કળ બિસ્તરા- પોટલાં સાથે લઈને નીકળેલા. બ્લોગના ડબ્બાને જ પોતાનું ઘર સમજનારા. બ્લોગપાટલી પર જ મોટા ભાગની દૈનિક  ક્રિયાઓ કરનારા. થોડીવાર માટે ન દેખાય તો કોઈને એમ થાય કે, એ કોઈ સ્ટેશને બ્લોગગાડીમાથી ઉતરીગયા હશે! ત્યાં તો એ દેખાય! એ કદાચ બાથરૂમમાં જઈને આવ્યા હોય! એ બ્લોગગાડીના ભોમિયા થઇ ગયા હોય. બ્લોગડબ્બાના પંખા ને બારીઓ ને બટનો વગેરેની એમને પૂરી જાણકારી થઇ ગઈ હોવાથી આત્મવિશ્વાસથી ભરપૂર હોય! ચપટી વગાડતા હોય તેમ તેઓ  પોસ્ટ  મૂકી દે. છીંક ખાતા હોય તેમ પ્રતિભાવ આપી દે. નવા આવેલા અને ઊભા રહેલા બ્લોગમુસાફરો  તરફ એ દયાની નજરે જોતા હોય. આવા જામેલા બ્લોગમુસાફરો  ઊભા થાય ત્યારે ઊભા રહેલા બ્લોગમુસાફરોને એમ થાય કે, હવે  આપણને બેસવા મળશે. પરંતુ પેલા જામેલા બ્લોગમુસાફર તો  કસરત કરવા માટે ઊભા થયા હોય! હા, આવા બ્લોગમુસાફરો પાસે  પુષ્કળ બ્લોગસામગ્રી હોય જેમાં કેટલીક પોતાની હોય તો કેટલીક તૈયાર લીધેલી હોય. આવા બ્લોગમુસાફરો  બ્લોગ લખતાં લખતાં ઊંઘી શકે અને ઊંઘતાં ઊંઘતાં બ્લોગ લખી શકે! આવા બ્લોગમુસાફરોને સારી ભાષામાં “પૂર્ણ સમયના બ્લોગર્સ”  કહી શકાય.

* થોડા વખતથી બેઠેલા ને રાહતના શ્વાસ લેનારા. હવે,પોતાની સાથે લાવેલી સામગ્રીના ડબ્બા ખોલવાની એમનામાં હિમત આવે છે. એમાંના કેટકાલ,પોતે ભોગવેલી તકલીફો ભૂલ્યા ન હોવાથી; અન્ય ઊભા રહેલા બ્લોગમુસાફરોને પણ બેસવાની જગ્યા આપવાની ખાનદાની દાખવે છે. કેટલાક વળી એકબીજાની સામગ્રી વહેંચે છે.  .. લો આ ફલાણા કવિની કવિતા… લો આ ક્યાંકથી આવેલું છે . કોનું છે એ ખબર નથી પણ  છે મજાનું! …ના ના નામઠામ વગર ન મૂકાય!ફજેતી થઇ જાય! … આ ગીત છે કે ગઝલ ખબર નથી પડતી. જે હોય તે ઠપકારોને. આફરડું વાજતું ગાજતું માંડવે આવશે.મુલાકાતીઓ અને પ્રતિભાવોની વધતી જતી સંખ્યાથી આવા બ્લોગમુસાફરો ખુશખુશાલ હોય છે. એમનો ઉમંગ પોસ્ટમાંથી છલકાઈને બહાર ઢોળાતો હોય છે! આવા બ્લોગમુસાફરોને સારી ભાષામાં”વિકાસશીલ બ્લોગર્સ” કહી શકાય.

* ઊભા રહેલા બ્લોગમુસાફરો.  આમાંથી ઘણાના શ્વાસ હજી હેઠા બેઠા ન હોય. ચડી તો ગયા પણ હવે શું કરવું? આ બ્લોગગાડીનું એન્જીન કઈ દિશામાં છે એની પણ એમને ખબર ન હોય! ઘણા તો પહેર્યે લુગડે આવ્યા હોય એવા બેફીકર હોય! એમને એમ કે :આપણી પાસે શું છે તે કોઈ લઈ  જાશે? બ્લોગગાડી કઈ દિશામાં જશે એની પણ એમને પરવા ન હોય.  પરંતુ જેમને બ્લોગગાડીમાં લાંબી મુસાફરી કરવી  છે  તેમને જગ્યા મળે તો સામગ્રીના ડબ્બા ખોલવાની હોંશ હોય છે.  કેટલાક  બ્લોગમુસાફરો તૈયાર સામગ્રીના પેકેટ તોડી તોડીને પોસ્ટમાં મૂકવા લાગે છે.  તેઓ રાજી થાય ન થાય ત્યાં તો .. ચોરીનો માલ.. ચોરીનો માલ… એવી બૂમાબૂમ થવા લાગે! વળી પાછું જાહેર થાય કે: આ તો ગેરસમજ  થઇ ગઈ છે! ઊભા રહેલા બ્લોગમુસાફરોમાથી ઘણા ધીરજ ગુમાવીને બીજા બ્લોગડબ્બે ચાલ્યા જાય છે! પરંતુ જેઓ પૂરી નિષ્ઠા ધરાવે છે તેઓ છેવટે પોતાના માટે સ્થાન મેળવી લે છે.

 આવાબ્લોગમુસાફારોને “અર્ધ વિકસિત બ્લોગમુસાફરો ” કહી શકાય.

 બ્લોગમુસાફરોના આ ત્રણ મુખ્ય પ્રકારો જણાવ્યા છે.  એ સિવાયના પણ ઘણા બ્લોગમુસાફરો હોય છે. જેવાં કે: લટકતા, ભટકતા, ખટકતા, અટકતા વગેરે વગેરે!

જેની વાત આપણે પ્રતિભાવના ડબ્બામાં બેસીને કરીશું.  એ સિવાયની પણ વાતો છે. તો આવજો. અમે પ્રતિભાવના ડબ્બામાં બેસીને તમારી રાહ જોઈએ છીએ.

અને હા, રાહ જોતાં જોતાં અમને ઊંઘ આવી ગઈ હોય તો ઉઠાડજો.  વાંધો નહિ. બને તો ચાવાળાને પણ લેતા આવજો.

ઢાઈ અક્ષર બ્લોગકે પઢે સો પંડિત હોઈ…

old Books

Image via Wikipedia

પોથી પઢ પઢ જગ મુઆ.. પંડિત ભયા  ન કોઈ

ઢાઈ અક્ષર બ્લોગ કે પઢે સો પંડિત હોઈ.  

*****

મિત્રો,

બીરબલની એક વાર્તા બહુ વખત પહેલાં વાંચી હતી તે  યાદ આવે છે. જે કાંઈક આવી હતી.

એક મહાશયને પંડિત થવું હતુ. પણ ગ્રંથો વાંચવાની તસ્દી લેવી નહોતી.  એમનું માનવું એવું હતું કે -ચાર દિનકી ચાંદની… ફિર અંધેરી રાત! તો આ ચાર દિવસની ચાંદની શામાટે થોથાં વાંચવામાં વેડફી નાખવી? એવો કોઈ રસ્તો ન હોય કે- ગ્રંથોને ખોલવાં પણ ન પડે ને તોય પડિત બની જવાય!

આવાં અનોખાં કામો તો બીરબલ સિવાય કોણ કરાવી આપે? મહાશયે બીરબલની પાસે જઈને પોતાની તકલીફ જણાવી.

બીરબલે જવાબમાં કહ્યું કે – કાલથી  જ્યારે તમે ગામમાં નીકળશો ત્યારે કેટલાક છોકરાઓ  તમને ઓ  પંડિત .. ઓ પંડિત કહીને બૂમો પાડશે.  ત્યારે તમારે ચિડાવાનું ને  છોકરાઓની પાછળ દોડવાનું.

પેલા મહાશયને વિદાય કરીને બીરબલે  શેરીનાં છોકરાઓને ભેગાં કરીને એક કામ સોંપ્યું.  પેલા મહાશ ગામમાં નીકળે ત્યારે ઓ.. પંડિત .. ઓ પંડિત કેમ છો ? એમ કહીને ચિડવવાનું.

બીરબલનો એ પ્રોજેક્ટ એવો સફળ થયો કે – માત્ર એક અઠવાડિયામાં તો  ગામના નાનાં છોકરાઓ જ નહીં પણ મોટા લોકો પણ પેલા મહાશયને પંડિત કહીને બોલાવવા લાગ્યાં.

પેલા મહાશય ફરીથી પહોંચ્યા બીરબલ પાસે.  ફરિયાદ કરી કે – મને આખું ગામ પંડિત પંડિત કરે છે.  હું તો ખીજાઈ ખીજાઈને થાક્યો.

બીરબલે કહ્યું કે- બસ. હવે  તમે પંડિત બની ગયા  હવેથી કોઈ કેમ છો પંડિત?  એમ કહે તો ખીજાવાનું નહી. જવાબમાં કહેવાનું કે- મજામાં છીએ. 

મિત્રો.. 

આ વાર્તા કોઈપણ બ્લોગરને પ્રેરણા આપે તેવી છે.  કોઈપણ બ્લોગર જોતજોતામાં પંડિત બની શકે છે. 

તેણે એ વાત ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ કે – તેના બ્લોગ પર આવતા પ્રતિભાવો એ બીરબલે મોકલેલાં પેલાં તોફાની છોકરાં  જેવાં છે. 

બ્લોગર જો એ પ્રતિભાવોને પડકારશે તો એ પ્રતિભાવો  બ્લોગરને વધારે ને વધારે પડકારશે. 

આવું થાય  ત્યારે બ્લોગરે એ પ્રતિભાવોની પાછળ દોડીને એમને એમના બ્લોગ સુધી મૂકી આવવા  જોઈએ. 

ફરી એ પ્રતિભાવો દેખાય કે એમની પાછળ દોડવું  જોઈએ. 

થોડા દિવસો સુધી આ પ્રયોગ કરવાથી  બ્લોગર પંડિત તરીકે જાણીતા થઈ શકે છે. 

[ ગેર કાનૂની ચેતવણી: કોઈપણ શીખાઉ બ્લોગરે આ પ્રયોગ જાતે ન કરતાં;  અનુભવી અને નિષ્ણાત  બ્લોગરની  દેખરેખ હેઠળ કરવો. અન્યથા બ્લોગહાનિ થઈ શકે છે.  ]

યશવંત ઈસ બ્લોગજગત મેં ભાત ભાત કે બ્લોગ

સબ કો  પ્રતિભાવ  દિજિયે  બિના પઢે બ્લોગ. 

રામા રામા…અરે  રામા… રામા… રામા .. અરે રામા.

ખામા ખામા … હવે ખામા… ખામા ખામા.. હવે ખામા…

મનમોહન સિંહને સોનિયાજીની એકદમ તાજી સલાહ!

મિત્રો.. કોઈ માને કે ન માને! વાત લપાતી છુપાતી … હરતી ફરતી.. એક મુકામે આવીને ઊભી રહેશે કે-  પહેલાં સરકાર  હટાવો.  એ વગર ભ્રષ્ટાચાર નહીં હટે!

આ પરંપરા છે આપણા દેશના રાજકારણની!

ગાંધીજીનો ધ્યેય માત્ર શાસનપલટો નહોતો.  તેઓ પણ ભ્રષ્ટાચાર હટાવવા માંગતા હતા. પણ પ્રાથમિકતા આપવી પડી વિદેશી શાસન હટાવવાના મુદ્દાને.

જ્યારે જ્યારે દેશમાંથી ભ્રષ્ટાચાર  હટાવવાની તીવ્ર  જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે ત્યારે ત્યારે સરકાર હટાવવાની વાત આવીને ઊભી રહી છે.

સરકારો હટે છે .. જોડતોડ કરીને નવી સરકારો બને છે. પણ  જોઈએ તેવું નવું ભારત  બનતું નથી.

રામલીલા મેદાન પર અર્ધી રાત પછી પોલીસ ત્રાટકી એ વાત પર  સરકાર હટાવવાની વાત ક્યાંક ક્યાંકથી સંભળાવા લાગી છે.

જ્યારે મોટાભાગના લોકો જાણે જ છે કે -માત્ર સરકાર બદલાવાથી બધાં સારાં વાનાં થઈ  જવાનાં નથી.

ને આપણા માનનિય પ્રધાનમંત્રી એમની રાબેતા મુજબની મજબૂરીથી આવું કશું જણાવે છે કે- મારી પાસે જાદુઈ છડી નથી કે રાતોરાત ભ્રષ્ટાચાર હટાવી દઉં.

એમની વાતમાં દમ તો છે  જ.

એક જાદુઈ છડી તો હોવી જ જોઈએ! જો એ મળી જાય તો મનમોહનજીનું કામ થઈ જાય.

પછી તો સોનિયાજીનો ફોન આવે ત્યારે પહેલો સવાલ એ જ હોય કે – મનમોહનજી  છડી ઘુમાયા ક્યા?

મનમોહનજી  જવાબ આપે કે– અભી થોડી દેર પહલે હી ઘુમાયા થા.

— દેખો.  બાર બાર ઘુમાયા કરો.  ભ્રષ્ટાચાર  જૈસે આયે વૈસે હી સાફ કરતે રહો.  અગર થક ગયે હો તો રાહુલ કો ભેજ દું!

હવે સવાલ એ થાય છે કે આવી જાદુઈ છડી શોધવા કોણ જાય?

મનમોહનજીએ આ તકલીફ ફોનથી  સોનિયાજીને જણાવી.

-મેડમ. ભ્રષ્ટાચાર હટાને કે લિયે એક જાદુઈ છડી કી જરૂરત હૈ.

-મંગવા લો. અમરિકા સે.

-મેડમ.  વહાંસે તો  નહીં મિલેગી.

– તો કહાંસે મિલેગી ?

– કોઈ બાબાસે મિલ સકતી હૈ. સાઈંબાબા તો ચલે ગયે.  દૂસરા એક રામદેવ બાબા હૈ. લેકિન ઉનકે પાસ ભી નહીં હૈ.  ઔર વો તો  ભ્રષ્ટાચાર હટાને કે લિયે મેરે પીછે પડ ગયે હૈ. સમજ મેં નહીં આતા હૈ કિ  મૈ ક્યા કરું ?

— દેખો મનમોહનજી. કપાલભારતી કિયા કરો. બહોત અચ્છા  લગેગા.