ધાબે ધાબે તડકા તારા ડાયરા

ઉગ્ર પ્રતિભાવ સમો તડકો સામેના ધાબા પર સવારથીથી ધામો નાખીને બેઠો છે. વહેલી સવારે અગાસીની પાળી પર, એક ક્બૂતરીને રીઝવવા માટે જે બે કબૂતરો વ્યાયામ કરતા હતા એ હવે દેખાતા નથી. કદાચ જોબ પર ચાલ્યા ગયા હશે. અવગતે ગયેલા જીવાત્મા જેવી એક  પતંગ ફાટેલી દશામાં વીજળીના થાંભલે હજી લટકી રહી છે.  કેટલાંક ધાબાં પર  મોબાઈલટાવર વૃક્ષોને ચીડવતા હોય એવી વાઈડાઈથી ઊભા છે. ધાબે ધાબે  જડેલાં ડિસ્ક -ઍન્ટેના સુદર્શન ચક્રની યાદ અપાવે છે. કોઈ ધર્મનો પ્રચાર કરવા અનુયાયીઓ નીકળી પડ્યા હોય એ રીતે વાયરના દોરડાઓ ધાબે ધાબે ફેલાઈ ગયા છે. આકરી તપસ્યાનું પ્રણ લઈને બેઠેલા તપસ્વીઓ જેવાં સોલર કૂકર  સૂર્યને  આહવાન આપી રહ્યાં  છે. લોખંડની નિસરણીઓના પડછાયા એ નિસરણીઓની એકલતા દૂર કરવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. બારીઓ પરનાં છાપરાં યથાશક્તિ છાંયાની વહેંચણીકરી રહ્યા છે. સૂર્યને શાંતિસંદેશો આપતાં હોય એ રીતે, એક અગાસીમાં ભીનાં કપડાં સુકાઈ રહ્યાં છે. એ જ ધાબા પર એક સ્ત્રી વારેવારે ઊઠબેસ કરી રહીછે. એ જરૂર સૂર્યદેવને ચોખાની પાપડીનો નિવેદ ધરી રહી હશે.  બીજા એક ધાબા પર કેટલાંક બાળકો દેખાયાં ન દેખાયાં ને જતાં રહ્યાં. એ કદાચ ધાબાને વચન આપવા આવ્યાં હશે કે, ‘અમે સાંજે  જરૂર તારી પાસે આવીશું.’ સમગ્ર વાતાવરણ નીરવ છે. 

આ નીરવપણું દૂર થાય એ માટે , ઉમાશંકર જોશીની કવિતામાં ભૂક્યો હતો એવો કોઈ ગધેડો ભૂકે એની રાહ જોવી જરૂરી નથી.  ટીવી હાજરાહજૂર છે! 

પતંગ અને પોસ્ટ

મિત્રો,

દરેક પર્વો તો પવિત્ર હોય છે પરંતુ આપણી  ગુજરાતમાં ઉજવાતો ઉતરાણનો તહેવાર માત્ર પવિત્ર જ નહિ પરંતુ ચિત્રવિચિત્ર પણ હોય છે. આવાં આ પર્વ નિમિત્તે સહુને પીલ્લાં ભરીને શુભેચ્છાઓ.

આમ જુઓ તો બ્લોગજગતમાં બારે મહિના ઉતરાણ હોય છે.  પોસ્ટ રૂપી પતંગો બારે મહિના ચગાવવાનો રિવાજ છે.  તો માણો પતંગ અને પોસ્ટની સરખામણી.

*જેમ પતંગો વિવિધ કદ, આકાર કે રંગની હોય છે તેમ બ્લોગજગતની પોસ્ટ્સ પણ વિવિધ કદ,આકર કે રંગની હોય છે. કોઈ પોસ્ટ એકદમ નાની તો કોઈ મોટી હોય છે. કોઈ પોસ્ટ કવિતાના આકારમાં તો કોઈ વાર્તા કે નિબંધના આકરામાં!  કોઈ પોસ્ટ ભક્તિના રંગની હોય છે તો કોઈ સુધારાના રંગની! કોઈ હાસ્યના રંગની તો કોઈ માહિતીના રંગની!

*પતંગો ચગાવવા કાજે મકાનના ધાબાં છે તો  પોસ્ટ ચગાવવા કાજે વર્ડપ્રેસ કે બ્લોગપોસ્ટ જેવાં અનેક ધાબાં છે. જેમને ધાબે મજા નથી આવતી એ લોકો ફેસબૂકની wall પર પોતાની પોસ્ટ સાથે પહોંચી જાય છે! બંને ક્રિયામાં જ્યાં વસ્તી વધારે હોય ત્યાં જ વધારે મજા આવતી હોય છે.

*જેમ કેટલાક લોકોને માત્ર પતંગ ચગાવવામાં જ રસ પડે છે અને કાપાકાપીમાં રસ પડતો નથી તેમ કેટલાક નિજાનંદી  લોકોને  માત્ર પોસ્ટ ચગાવવામાં જ  રસ પડે છે. અર્થાત વાદવિવાદથી તેઓ દૂર રહે છે.

*જેમ ઘણાંને પતંગ ચગાવીને કાપાકાપી માટે પેચ લેવામાં જ રસ હોય છે તેમ ઘણાંને પોસ્ટ મૂકીને મંતવ્યોની કાપાકાપીમાં જ મજા આવે છે. એમની પોસ્ટ મુકાણી નથી કે કાપાકાપી શરૂ થઈ નથી. ક્યારેક ક્યારેક તો પોસ્ટ પોસ્ટ વચ્ચે એવા પેચ જામે કે જોનારાઓને પણ રસ પડે.

*કેટલીક પતંગોની નીચે જેમ પૂંછડી હોય છે તેમ કેટલીક પોસ્ટની નીચે પણ પૂંછડી રૂપે કોઈ વિધાન કે પંક્તિ હોય છે.

*પતંગને ચગવા માટે અનુકૂળ પવન જરૂરી છે તો પોસ્ટને ચગવા માટે અનુકૂળ પ્રોત્સાહન જરૂરી છે.

* જેમ કાબેલ પતંગવીર વિપરીત સંજોગોમાં પણ પતંગ ચગાવી જાણે છે તેમ કાબેલ બ્લોગર વિપરીત સંજોગોમાં પણ પોતાની પોસ્ટ ચગાવી જાણે છે. બંને કામમાં અનુભવ ભાગ ભજવે છે.

*પતંગની જેમ પોસ્ટ પણ ઘણી વખત  ફસકી જતી હોય છે.

*પતંગને છૂટ અપાવનારા હોય છે તેમ બ્લોગજગતમાં પણ પોસ્ટને છૂટ અપાવનારા હોય છે. કોઈ પોસ્ટ મૂકે કે તરત જ પ્રતિભાવ દ્વારા પ્રોત્સાહન આપનારાઓ પોસ્ટને છૂટ આપવાનો ધર્મ બજાવે છે. ઘણાં લોકોને માત્ર છૂટ અપાવવામાં જ મજા આવે છે. તેઓ પોસ્ટ ચગાવતા જ નથી!

*ચાલુ પતંગમાં ઝરડું નાખનારાં હોય છે તેમ કોઈની પોસ્ટને કૉપી-પેસ્ટ વડે ખેંચનારા પણ હોય છે. પતંગ લૂંટાય તેમ પોસ્ટ પણ લૂંટાય છે.

*પતંગના કારણે ઝઘડા થાય તેમ પોસ્ટના કારણે પણ નાનામોટા ઝઘડા થતા હોય છે.

**ધાબાં પર સંગીતની મજા છે તો બ્લોગજગતના ધાબે પણ સંગીત પૂરું પાડનારાં છે.

*પતંગ ચગાવાનારાને કોઈ જાતની આર્થિક કમાણી થતી નથી તો પોસ્ટ ચગાવાનારાને પણ કોઈ જાતની આર્થિક કમાણી થતી નથી. બનેમાં શક્તિ અને સમયનો વ્યય છે. પરંતુ બનેમાં જે આનંદ આવે છે તે જ મોટી કમાણી!

મિત્રો, તમને કોઈ વાત ઉમેરવા જેવી લાગે તો પ્રતિભાવ દ્વારા જરૂર ઉમેરી શકો છો.

.. ફરીથી ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ.

બાબા ક્યોં ભાગે રે આધી રાત કો…

પુલિસ ક્યોં આઈ રે આઈ આધી રાત કો… 

બાબા ક્યોં ભાગે રે ભાગે આધી રાત કો…. 

કપડેં ક્યોં બદલે રે બદલે આધી રાત કો… 

ચાલ ઐસી ક્યોં ચલે રે ચલે આધી રાત કો…. 

મિત્રો… સમાચારની ચેનલ્સ પર આવા સવાલોનો મારો ચાલી રહ્યો છે. સ્વાભાવિક રીતે આપણને પણ આવા સવાલો થાય.

લોકોનો આટલો આટલો  વિશ્વાસ ને  પ્રેમ મેળવનાર અને  યોગી તરીકે નામના મેળવનાર આવું કેમ કરે?જો તેમણે સામે ચાલીને પોતાની ધરપકડ થવા દીધી હોત તો વાંધો શો હતો? શું ખરેખર મૃત્યુ  તેમની સામે આવીને ઊભું હતું? ને જો ઊભું હતું તો એની બીક લાગી?  બાબાએ કહ્યું કે –  મારે એ રીતે નહોતું મરવું!

બાબા ઘણું જીવે. પરંતુ એક વખત જે મૃત્યુની  પરવા કર્યા વગર નીકળે એની પાસે પછી મૃત્ય પામવાની રીતની પસંદગી હોય છે ખરી?

જો બાબાએ ક્રાંતિ માટેના ગોરીલા  યુદ્ધની રીત અપનાવી હોત તો તો  આ ભાગમભાગી, આ કૂદકા, આ વેષપલટા…  એ બધું જ શંકાના ઘેરાવામાં આવત જ નહીં. એટલું જ નહીં .. આ બધી હરકતો  એ પ્રશંસાને પાત્ર ગણાત.

 પરંતુ એકવખત  ગાંધીવાદ અપનાવનાવ્યાની  જાહેરાત કર્યા પછી આવી  રીતરસમો  બરાબર છે?  આ ભાગમભાગી .. આ કૂદકા… આ વેષપલટા… ને ત્યાર પછીના આ ખુલાસા…

એ વાત પણ બરાબર  છે કે તેમણે  શાસન અને વ્યવસ્થા સામે પડકાર ફેંકવાનું સાહસ તો કર્યું જ છે! બાકી જો તેઓ પોતાના આશ્રમમાં જ બેસી રહ્યા હોત તો કદાચ અત્યારે તેમના પર જે મુસીબતો ત્રાટકી છે તે ન ત્રાટકી હોત! જો એમને પોતાની સલામતીમાં જ અને  કારોબારમાં  રસ હોત તો શાસન સામે બાથ ભીડવાનું સાહસ ન કર્યું હોત! તેઓ જે સ્થાન પર પહોંચ્યા છે તે સ્થાન પર પહોંચ્યા પછી ગણત્રીબાજ માણસ તો આવા જોખમોથી દૂર જ રહે! અરે! ઉલટાનો સરકારને માફક આવે એ રીતે જ પોતાની પ્રવૃત્તિઓ ચાલવા દે! તો તો આજે એમને ઠગ કહેનારા પ્રધાનો જ એમના પગમાં પડતા હોત!

હવે સવાલ એ છે કે-  સાધ્યમાં દમ હોય એટલો જ દમ સાધનમાં હોવો જરૂરી છે કે નહી ?

ભલે આપવા ખાતર જવાબ આપણે  ” હા”  માં આપીએ. પરંતુ ખરેખર આપણે એવું માનતા નથી! આપણે ચલાવી લેવામાં જ માનીએ છીએ.  એટલે જ આવા આઘાતો પચાવવાની તૈયારી રાખીને જ બેઠાં છીએ.

ને જ્યારે નથી પચાવી શકતાં ત્યારે બાબા જેવા લોકો પર ટીકાઓના તીર છોડવા લાગીએ છીએ.

શું કરી શકાય?  આપણે જ્યારે કોઈ સારા હેતુ માટે વાતો કરવા સિવાય બીજું કરી ન શકતા હોઈએ ત્યારે, બાબા રામદેવ જેવા લોકો કે જેઓ એક પ્રકારનું જોખમ ખેડી રહ્યા છે,તેમને કમસે કમ મનથી  સહકાર આપવો જોઈએ કે નહીં?

 કે પછી એમને પણ  કસોટીની એરણે ચડાવવા જોઈએ ?

બાબાની સરખામણીમાં અણ્ણાજી વધારે સ્થિર અને ગંભીર નથી જણાતા ?

અણ્ણાજી તેમ જ તેમના સાથીઓ તરફથી અત્યારે રાજઘાટ પરથી જે વિધાનો થાય છે તે વિધાનો  સરકારને ભારે પડે તેવાં  છે. કારણ કે એ વિધાનો ખૂબ જ જવાબદારી પૂર્વક થઈ રહ્યા છે. એમાં લાંબી લડત આપવાની તાકત છે.

શું રામલીલા મેદાન પર જે નુકસાન થયું તે હવે અણ્ણાજીના આંદોલનથી ભરપાઈ થઈ જશે?

આશા રાખી શકાયને?

છેલ્લા સમાચાર મુજબ  બાબા રામદેવની તબિયત બગડી છે.  આશા રાખીએ કે તેઓ   સાજા રહે.

વાંધો  વ્યક્તિની રીત સામે હોઈ શકે. વ્યક્તિ સામે નહીં.

ચતુર હોય તે જવાબ આપે

[મંદિરના બાંકડાઓ પર વડીલ પરિવારના સભ્યો  વચ્ચેની વાતચીત  ચલી રહી છે… ] 

ભગુભઈ – ચ્યમ રાવજીભાઈ આજે મોડા પડ્યા?

રાવજીભઈ- ઓ ભઈ! જવાદોને વાત! એક પોસ્ટ લખીને પબ્લિશ કરવા જતોતોને એની માને પૈણે સાલી લાઈટ ગૈ! અર્ધો કલાકે આઈ રઈ! એમાં મોડું થઈ જ્યું. 

ભગુભઈ- પોસ્ટ નહોતી કરવી!

રાવજીભઈ- મારો નિયમ છે  કે એક વખત પોસ્ટ લખાઈ ગૈ એટલે એને રાખી નૈ મૂકવાની. એને  હેડતી કરવાની  એટલે  પ્રતિભાવો  આવતા થાયને?

ભગુભઈ-  કેટલા દસ પંદર આયા હશે?

રાવજીભઈ-ઓ ભઈ! દસપંદરની ક્યાં મેથી મારો છો ? રેઢા પડ્યા છે? બધા આપણી જેમ નવરા નોય! હા બે  પ્રતિભાવ આવી જ્યા!

સોમભઈ – એમાં એક તો પેલા  રાધારમણનો હશે?

રાવજીભઈ- હોવે! તમને ચ્યમ ખબર ?

સોમભઈ- ચ્યમ ના હોય!  મને પણ એ ભઈ પ્રતિભાવ આલે છે હો .

રાવજીભઈ- એ રાધારમણ તો જબરા  છે લ્યા! તમે પોસ્ટ મૂકો ન મૂકો ત્યાં તો એનો પ્રતિભાવ આવીને ઊભો જ હોય!

ભગુભઈ- ઝડપી પ્રતિભાવ સેવા!  

રાવજીભઈ-  વાંચ્યા વગર જ પ્રતિભાવ આલે પછી ઝડપી જ હોયને! તમે લખો  કશું ને એ લખે કશું! સાંધાનોય મેળ નૈ!

સોમભઈ – ઓ ભઈ! એવું બધું નૈ જોવાનું !  પ્રતિભાવ આલે છે એ જ ઘણું!  ધરમની ગાયના દાંત નૈ જોવાના! શું કો  છો ભગુભઈ?

ભગુભઈ- આપણે તો પોસ્ટ મૂકીને  છૂટ્ટા! જેને વાંચવું હોય તે વાંચે ને પ્રતિભાવ આલવો હોય તે આલે! આપણે પાછું વળીને એ પોસ્ટ પર જોવાનું જ નૈ!  રોજ નવી ગીલ્લી ને નવો દાવ! મારા બ્લોગ પર જોજો.. એકદમ શાંતિ! ટાંકણી પડે તોય સંભળાય.

સોમભઈ- સંભળાયજને! તમારા બ્લોગ પર તમારી સિવાય કોઈ હોય જ નૈ તો! આ રાવજીભઈના બ્લોગે તો ભાતભાતની ખોપરીઓ સામસામી ભટકાય!

રાવજીભઈ- હોવે! મને તો ખેંચાખેંચી વગર મજા જ નૈ આવે!

સોમભઈ – હવે એમાં એવું થાય છે કે રાવજીભઈની દાઝ ઘણા મારા બ્લોગ પર કાઢે છે! મારા લખાણ  માટે રાવજીભઈએ પ્રતિભાવ આલ્યો હોય તો એની સામે મોરચો મારા બ્લોગ પર મંડાય!  એમાં મેં શું લખ્યું ને કેવું લખ્યું એની વાત તો બાજુ પર રૈ જાય ને સામસામે પથ્થરમારો થતો હોય એમ પ્રતિભાવો ના ઘા થાય! સાલું આપણે દિમાગનું દઈં કરીને પોસ્ટ  મૂકી હોય પણ પ્રતિભાવોમાં  બીજી જ વાતોની મેથી મરાતી હોય!

ભગુભઈ-  બ્લોગમાં પોસ્ટ  મૂકવા ખાતર  દિમાગનું દઈં કરાય જ નૈ .  

સોમભઈ- તો શું કરાય? 

ભગુભઈ- …… …… 

[હે ચતુર વાચકમિત્રો ભગુભઈએ સોમભઈના સવાલમાં માત્ર બે શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો કે બ્લોગમાં પોસ્ટ મૂકવા માટે શું કરાય! એ બે શબ્દો ક્યા હશે તે બાબત આપ સહુ જણાવશો તો અમારા આ લેખની શોભામાં અભિવૃદ્ધિ  થશે. ]

દવાઓ અને દુઆઓ

કહેવાય છે કે: એકલી દવાઓ કામ નથી લાગતી. દુઆઓની પણ જરૂર પડે છે.

બરાબર છે. બીમાર સ્વજનની સારવાર પાછળ કોઈ કહેતા કોઈ કસર રાખવામાં આવતી ન હોય છતાં પરિણામ ન જોવા મળતું હોય ત્યારે દુઆઓ પર આધાર રાખવો પડે છે.

આ તો જેને વીતી હોય તે જ જાણે.

એ પણ હકીકત છે કે, મુસીબત આવે છે  ત્યારે ભલભલાં લોકો   વિવેકભાન નથી સાચવી શકતાં.  સ્વજનની કે ખુદની બીમારી તેમને  દુઆઓના ધામ સમા મંદિરેથી સીધાં ભુવાના ધામ સુધી લઈ જાય છે.

એ  કૃત્યના બચાવ માટે  મદદે આવનારી એક  કહેવત  છે કે: ડૂબતો માણસ તરણું પકડે!

“અમને તો અમારા ઠાકોરજી અને બાપા પર પૂરી શ્રદ્ધા છે ” એવું રટણ કરનારાં  પણ દાણા જોવડાવવા મજબૂર થઈ જાય છે.

આ ઘણી જ નાજુક બાબત છે.  અત્રે  કોઈનીય ટીકા કરવાનો કોઈ અર્થ નથી.

આવા ટાણે સવાલ માત્ર શ્રદ્ધા કે અંધશ્રદ્ધાનો નથી રહેતો! સવાલ એક બીમાર દીકરાની માની હાલતનો હોય છે.  છેલ્લા શ્વાસો લેતા ભાઈને જોઈને અનરાધાર આંસુઓ વહાવતી બહેનની હાલતનો હોય છે.  દવાખાનાના બિલની વ્યવસ્થા કરતાં કરતાં  દીકરા તરફ નજર કરી લેતા બાપની હાલતનો  હોય છે.

ક્યારેક તો કોઈને એક તરણું છોડીને બીજાં તરણાને પકડવાની ફરજ પડતી જાય છે. દિમાગ જાણે કે બહેર મારી જાય  છે.

આવા ટાણે જો અંધશ્રદ્ધા પણ ક્ષમ્ય ગણાતી હોય તો  પ્રાર્થના, માનતા કે દુઆઓ માટે તો વાંધો જ ન હોયને?

સંજોગો આવે છે ત્યારે ખુદ ઇલાજ કરનારઓ પણ દવા ઉપરાંત દુઆઓની તરફેણ  કરે છે.

એવી જ રીતે ..

માત્ર દુઆઓથી કામ નથી ચાલતું! દવાઓની પણ જરૂર પડે છે!

હા, દવાઓની પણ જરૂર પડે છે. સામાન્ય દર્દીને નહીં પણ ચમત્કારિક અને દૈવી ગણાતા અંશને પણ.

बन गया टीवी ની ચોંકાવનારી ખબર!

મિત્રો,

મોહાલીનો સનેડો બરાબરનો જામ્યો છે!  ટીવી ચેનલ્સના ચતુર સુજાણોએ પોતપોતાની કલ્પના શક્તિના દોર છૂટ્ટા  મૂકી દીધા છે. ખેલાડીઓમાં એમને વીર યોદ્ધાઓના અને ઐતિહાસિક પાત્રોનાં દર્શન થવા લાગ્યાં છે.    મહાભારત.. મહામુકાબલા.. મહાઅભ્યાસ… મહારથી… મહાકુંભ… જેવા રંગબેરંગી  વિશેષણો ઊડી રહ્યાં છે.

આપણા  વડાપ્રધાન પણ આ મહાન ઘટનાના સાક્ષી બનશે.  એમણે હમણા હમણા ખૂબ રાજકીય દબાણ અનુભવ્યું છે. આશા રાખીએ કે, એમને મોહાલીના મેદાનમાં સંસદનું મેદાન યાદ આવ્યા ન કરે!  પાકિસ્તાનથી વડાપ્રધાન ગિલાની પણ આવશે. ત્રાસવાદીઓની જેમ નેતાઓ અને કલાકારોની આવનજાવન  પણ ચાલુ જ રહેવાની. સિલસિલા!  લગ્નટાણે મરશિયાં કોણ ગાય?  એટલે અત્યારે તો એ જ વાતો કે:  શું થશે? કોણ શું બોલ્યું? શા માટે બોલ્યું? કોણે ઊંઘની ગોળીઓ ખાવાની? કોણે કેટલું દૂધ પીવાનું? કોણે યજ્ઞ કર્યા? કોણે ટકામૂંડા કરાવ્યા?.. વગેરે..વગેરે..

જૂઓને .. बन गया टीवी એક નવી જ ચોંકાવનારી ખબર લાવ્યું છે! …

बन गया टीवी

हमारे दर्शकों को बन गया टीवी का नमस्कार!

हमारे प्यारे दर्शकों,  मोहाली के महा कुंभमेले में कौन कौन महानुभाव आनेवाले है ये  बात आप जान चूके होंगे!  लेकिन आप को ये पता नहीं होगा कि: मोहाली में मेच देखने के लिये हमारे दिग्गज देवताए भी आनेवाले हैं!

हा, हमे अभी अभी ही खबर मिली है कि.. मोहाली  की मेच देखने के लिये देवाधीदेव इन्द्र से लेकर  स्वयं भगवान विष्णु भी अपना समय निकानलेवालें है!

सबसे पहले हम बाहुबली श्री हनुमानजी की बात करेंगे!

हा, मोहाली की मेच देखने के लिये  खुद बजरंग बली भी आनेवाले है!

ये बात खुद बजरंग बलीजी ने हमारे जानेमाने जोगी श्री जटानंदजी के सपने में आके बताई है!

आईये हम श्री जटानंदजी से ही बात करते है!

— जटानंदजी, बन गया टीवी में आपका हार्दिक स्वागत है! .. बताईये, आप को हनुमानजी ने सपने में आके क्या कहा?

– मुझे हनुमानजी ने बतायाअ कि: भक्त, मै स्वय़ं मोहाली में महायुद्धा देखने के लिये आनवाला हूं!

– आप बडे नसीबवाले है! जटानंदजी ये बताईए कि हनुमानजी कौन सी जगह बिराजमान होंगे?

– ये बात तो नहीं हो सकी! लेकिन वो तो कहीं भी बिराजमान हो सकते है! उन्हें टिक़िट तो  नहीं लेनी पडती! किसी भी पेड या खंभे पर बिराजमान हो सकते है!

— ये बताईये कि, और क्या बात हुई?

— और बात तो नहीं हो सकी. बस इतनी ही बात कहके वो चले गये!

… तो  दर्शकों आपने सुना कि, स्वय़ं हनुमानजी भी मोहाली आनेवाले है.

और भी कई देवताएं आनेवाले है! जिनके बारेमें हम बाद में बतायेंगे!

अभी लेते है एक छोटा सा ब्रेक!

અંજળ ખૂટે ને ગામ છૂટે!

ગામડાની શોભા મોટાભાગે કુદરત પર આધારિત હોય છે.  ને કુદરતનો સાથ ન મળે તો ગામડામાં ધૂળ ને ઢેફાં જ  નજરે ચડે! ઉપરાછાપરી બે કે ત્રણ  વર્ષો દુકાળનો સામનો કરતાં કરતાં તો માણસ વિચારતો થઈ જાય કે: હવે બહુ થયું! હવે ગામ છોડવું પડશે.

ગામડા ગામમાં આમ તો કોઈને ભૂખ્યાં સુવાનો વારો ન આવે.  વરસાદ સારો હોય અને ખેતરોમાં પાક સારો થયો હોય તો સહુને પોતપોતાના ભાગનું મળી જ રહે.  ખેડૂત ખુશ તો બધાં ખુશ!

વેપારીની ઉઘરાણી પતાવા માંડે!  કારીગરોને સામટું અને આગોતરું વળતર મળવા માંડે! ભૂદેવો પંચાગ ખોલીને શુભ ચોઘડિયાં કાઢવા માંડે!

લગનો  મંડે લેવાવા! ગોળધાણાં મંડે વેચાવા! ઢોલ મંડે ઢબૂકવા!

શરણાઈઓના સૂર  ભલે ગમે તેનાં આંગણે વાગે પણ સાંભળનાર દરેકને શેર લોહી ચડે!

માંડવાવાળા માંડે  ગીતો ગાવા! …

તમે કેદુના કાલાવાલ કરતાંતા… તમે ડેલીએ ડોકાં કાઢતાંતાં!

પણ મિત્રો… જો વરસ  નબળું હોય તો ખેડૂત નબળો પડે! ને ખેડૂત  નબળો પડે તો બધાં ઢીલાંઢફ! વેપારી, કારીગર, મજૂર, ભૂદેવો,  બાવાસાધુઓ બધા જ   બધાં જ વેરાન વેરાન લાગવા માંડે!

ભાવાયા કે મદારી કે મલગોડિયાં આવે તોય કયા મોઢેં   આવે?

પછી કોણ કોને કાલાવાલા કરે ?

કૂવાનાં તળ ઊંડાં જાતાં હોય.. ધૂળની ડમરીઓ ઉડતી હોય .. . ઝાડનો છાંયો સાંકડો થાવા લાગ્યો  હોય પછી હાકલા કેવા ને પડકારા કેવા કેવા ?

માણસો  નિમાણાં થઈને ચોરે ચૌટે ને ઓટલે બેઠાં  હોય અને પરાણે પરાણે વાતો કરતાં કરતાં વખત કાઢતા  હોય .. એવી વેળાએ ગામનું કોઈ પરિવાર ખભે થેલાં કે માથે પોટલાં લઈને  રોજીરોટીની આશાએ શહેરની વાટ પકડતું હોય તો એને કોણ રોકી શકે?

પણ ગમે તેમ તોય ગામનો માણસ … એટલું તો બોલે જ કે : ભાઈ ભલે જાવ! રોકવાની તો અમારી ત્રેવડ નથી પણ  પાછા જરૂર આવજો! આવાંને આવાં દાડા રોજ રહેવાના નથી!

અંજળ ખૂટે તો  માણસ  ભારે હૈયે ગામથી શહેરની વાટ પકડે!

તો ગામ છોડવાનું આ એક કારણ ….

પાની રે પાની  તેરા રંગ કૈસા..