“શરણાઈવાળો અને શેઠ” – એક નવા માસ્તરની નજરે

એક કાવ્યનું કસદર્શન….. 
મિત્રો, કેટલાંક કાવ્યો એવાં હોય છે કે, જમાનો બદલાઈ જાય પરંતુ એની સાર્થકતા અખંડ રહે! આવું જ એક કાવ્ય છે: “શરણાઈવાળો અને શેઠ” જે આપણા જૂના ને જાણીતા કવિ શ્રી દલપતરામ દ્વારા સર્જાયેલું છે. આ કાવ્ય આપણામાંથી ઘણા ભણી ચૂક્યા હશે. આ કાવ્ય મને આજકાલ બહુ જ સાંભરી આવે છે. એથી, મને એ કાવ્ય ફરીથી ભણવાનું મન થાય છે. પરંતુ એ આજની પરિસ્થિતિમાં ભણવું છે. તો આવો, ભણીએ અને માણીએ આ કાવ્ય…… એક આધુનિક શિક્ષક પાસે! એ શિક્ષકને કાવ્ય ક્યારે લખાયું એનાથી કોઈ મતલબ નથી. એને મતલબ છે કે કાવ્યને આજની પરિસ્થિતિમાં કઈ રીતે માણી શકાય. . 
સહુ પ્રથમ આપણે આ કાવ્ય પર એક નજર નાખી લઈએ… 
“શરણાઈવાળો અને શેઠ”——- કવિ શ્રી દલપતરામ 
એક શરણાઈવાળો સાત વર્ષ સુધી શીખી,
રાગ રાગણી વગાડવામાં વખણાણો છે.
એકને જ જાચું એવી ટેક છેક રાખી એક
શેઠને રિઝાવી મોજ લેવાને મંડાણો છે.
કહે દલપત પછી બોલ્યો તે કંજૂસ શેઠ,
“ગાયક ન લાયક તું ફોગટ ફૂલાણો છે.
પોલું છે તે બોલ્યું તેમાં કરી તેં શી કારીગરી ?
સાંબેલું બજાવે તો હું જાણું કે તું શાણો છે.”

મિત્રો, હવે આ કાવ્યને સવાલજવાબ દ્વારા માણીએ… 
સવાલ [૧] આ કાવ્યમાં તમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈવાળો એટલે કોણ? શરણાઈ એટલે શું?
જવાબ [૧] આ કાવ્યમાં અમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈવાળો એટલે ગુજરાત રાજ્યના મુખ્યમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી. અને શરણાઈ એટલે આપણું ગુજરાત રાજ્ય. 
સવાલ [૨] આ કાવ્યમાં તમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈ વગાડવી એટલે કઈ કારીગરી? 
જવાબ [૨] આ કાવ્યમાં અમારી દૃષ્ટિએ શરણાઈ વગાડવી એટલે ગુજરાત રાજ્યનો વિકાસ કરવો.
સવાલ [૩] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ થયો છે એવા કંજૂસ શેઠ આજની પરિસ્થિતિમાં કોને કોને કહી શકાય? 
જવાબ [૩] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ થયો છે એવા કંજૂસ શેઠ, આજની પરિસ્થિતિમાં વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓ, જાણીતા અનર્થશાસ્ત્રીઓ, ટીવી પરના ચર્ચાશૂરવીરો વગેરેને કહી શકાય. 
સવાલ [૪] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ પામેલું સાંબેલું એ શાનું પ્રતિક છે? ઉદાહરણ આપો. 
જવાબ [૪] આ કાવ્યમાં ઉલ્લેખ પામેલું સાંબેલું એ આપણા દેશના એવાં રાજ્યોનું પ્રતિક છે કે જે રાજ્યો કેટલાક જાણકારોના મત મુજ પહેલેથી જ ખાડે ગયેલાં છે. ઉદાહરણ તરીકે: બિહાર, ઉત્તરપ્રદેશ અને છેલ્લા સમાચાર મુજબ મધ્યપ્રદેશ. 
સવાલ [૫] આ કાવ્યનો ભાવાર્થ ટૂંકમાં જણાવો. 
જવાબ [૫] આ કાવ્યનો ભાવાર્થ આ મુજબ છે: કેટલાક જાણકારોનું માનવું છે કે, ગુજરાત પહેલેથી જ વિકસિત હોવાથી એનો વિકાસ એ નવાઈની વાત ન કહેવાય. પરંતુ જે રાજ્યો પહેલેથી જ ખાડે ગયેલાં છે એ રાજ્યોનો વિકાસ જ નવાઈની વાત કહેવાય. 
સવાલ [૬] આ કાવ્ય પરથી તમને શું શીખવા મળે છે એ તમારાં પોતાનાં ઉદાહરણો દ્વારા સમજાવો. 
જવાબ [૬] આ કાવ્ય પરથી અમને શીખવા મળે છે કે કોઈની કારીગરીની કદર કઈ રીતે ન કરી શકાય. જેમ શેઠ શરનાઈવાળાને સાંબેલું ધરે છે એમ જ આપણે પણ કશું ને કશું ધરી શકીએ. [ઉદાહરણ-૧] જેમ કે કોઈ કારીગર સારાં ભજિયાં બનાવતો હોય તો એને લાકડાનું ભૂસું ધરીને કહી શકીએ કે- બેસનમાંથી સ્વાદિષ્ટ ભજિયાં એમાં શી કારીગરી કરી? આ લાકડાના ભૂકામાંથી સ્વાદિષ્ટ ભજિયાં બનાવે તો તું સાચો કારીગર. [ઉદાહરણ-૨] કોઈ ચાઈનીઝ આનગી બનાવનારને માથામાં નાખવાના રબર ધરીને કહી શકીએ કે- તું નુડલ્સમાંથી ટેસ્ટી ચાઈનીઝ બનાવે એમાં તે શી નવાઈ? આ માથામાં નાખવાનાં રબ્બરિયાંમાંથી ટેસ્ટી ચાઈનીઝ બનાવે તો તું ભાયડો. 
સવાલ [૭] જો આ કાવ્ય આજના જાણીતા આડકવિ શ્રી લાલકૃષ્ણ અડવાણી દ્વારા સર્જાયું હોત તો એ કાવ્યની છેલ્લી બે પંક્તિઓ કેવી હોત એ તમારી કલપ્ના દ્વારા રજૂ કરો. 
જવાબ [૬] જો આ કાવ્ય આજના જાણીતા આડકવિ શ્રી લાલકૃષ્ણ અડવાણી દ્વારા સર્જાયું હોત તો એ કાવ્યની છેલ્લી બે પંક્તિઓ અમારી કલપ્ના મુજબ આ પ્રમાણે હોય… 
ગુજરાત છે તે વિકસ્યું તેમાં કરી તેં શી કારીગરી ?
એમપી વિકસાવે તો હું જાણું કે તું શાણો છે.”
તો મિત્રો, બેલ વાગી ગયો છે. આજનો પિરિયડ પૂરો થાય છે… ફરી મળીશું કોઈ નવા કવિ અને કાવ્ય સાથે. ત્યાં સુધી આ કાવ્યને વાગોળો.. 

Advertisements

આ બીસીસીઆઈ સાથે સંકળાયેલાં ભેજાં જો ‘રામાયણ’માં હોત તો શું થાત?…

કાર્યકારી અધ્યક્ષ એ કાંઈ નવી વાત નથી! ‘રામાયણ’માં ભરત પોતે કાર્યકારી અધ્યક્ષ બન્યા હતા અને રામના વતી પોતે વહીવટ સંભાળ્યો હતો. પરંતુ એની પાછળની ભાવના આજના શ્રીનિવાસન કે દાલમિયાની ભાવના કરતા અલગ હતી. 
આ બીસીસીઆઈ સાથે સંકળાયેલાં ભેજાં જો ‘રામાયણ’માં હોત તો શું થાત?… 
-રામસીતાએ વનમાં જવું જ ના પડત! અને જો જવું જ પડ્યું હોત તો અયોધ્યાથી બહુ દૂર જવું ન પડ્યું હોત! અયોધ્યા નગરીની બહાર આવેલા કોઈ ફાર્મહાઉસને, ઠરાવ પસાર કરીને જંગલની વ્યાખ્યામાં લાવી દીધું હોત! રામસીતા અને લક્ષ્મણ માટે ત્યાં એસીની સગવડ વાળી ઝૂંપડી બાંધી દીધી હોત. 
-હનુમાન, સુગ્રીવ, અંગદ વગેરેનો સલામતી દળમાં સમાવેશ થઈ ગયો હોત! બાકીના વાનર, રીંછ વગેરે રિઆલીટી શોમાં પોતપોતાની કરતબો દેખાડતા હોત. 
-રાવણ સાથે સંધી થઈ ગઈ હોત કે: એલઓસી પાર કરીને અયોધ્યાની હદમાં આવવું નહિ. એ સિવાયના દેવ કે દાનવના કોઈ પણ પ્રદેશમાં મન પડે એમ કરવું. અયોધ્યાની વિદેશ નીતિ મુજબ  અયોધ્યાની સરકાર એમાં માથું મારશે નહિ.
— રાવણ સીતાજીનું હરણ કરવાના બદલે સીતાજી જે વિસ્તારની ઝૂંપડીમાં એકલા હોય એ આખા વિસ્તાર પર જ પોતાનો કબજો જમાવી દેત. અને ત્યારે આ નેતાઓ ઠાવકાં ઠાવકાં નિવેદનો કરતા હોત કે- સીતાજીનું હરણ થયું છે એવું ટેકનિકલી કહી ન શકાય! હા, સીતાજીના નિવાસસ્થાનની આસપાસના અલ્પ અને અવાવરું વિસ્તાર પર દબાણ થયું હોવાનું માલુમ પડ્યું છે. પરંતુ, એ તમામ સમસ્યાઓનો ઉકેલ વાટાઘાટો દ્વારા આવી જશે. ચિતાનો કોઈ પ્રશ્ન જ નથી.

**************************

[આ લખાણ ફેસબુક પર વાંચીને જાણીતા લેખક શ્રી જય વસાવડાએ આપેલ પ્રતિભાવ:

Jay Vasavada હાહાહાહાહા મોજ પડી ગઈ. મારું કોઈ સ્વતંત્ર પ્રકાશન હોય તો હું એમાં યશવંતભાઈ અને મુકુલભાઈ પાસે નિયમિત લખાવડાવું

જત લખવાનું કે

દાદા મોંઘવારી, ભ્રષ્ટાચાર અને દીદીને હાટ જોડીને મોટે બંગલે રહેવા જતા રહ્યા છે.

 કાકા ગુજરી ગયા છે. સહુના દિલમા જીવતા છે.

દીદીને તો તમે જાણો છો . નરમ-ગરમ રહ્યા કરે છે.

 ભૈયા કજિયે ચડ્યા છે કે, ‘હું મોટો થઇ ગયો છું. મને જવાબદારી આપોને આપો.’

 

બાપુ ગાંઠિયા ખાય છે ને ખુશ રહે છે. સહુને ખુશ રહેવાનું કહે છે.

છોકરો ફેસબુકના રવાડે ચડ્યો  છે.

[ તસવીર માટે આભાર:

http://tripura4u.com/v2/?p=1350

http://www.glamsham.com/movies/scoops/12/jul/18-news-actor-rajesh-khanna-passes-away-071206.asp,

http://monikabakshi.wordpress.com/2012/05/20/mamata-banerjee-hang-your-head-in-shame/

http://www.bharatpress.com/politics-is-rahul-gandhis-family-business-bjp/rahul-gandhi-india-cartoon/

http://s696.photobucket.com/albums/vv322/trueman003/?action=view¤t=MORARIBAPU19.jpg&newest=1

http://www.markstivers.com/wordpress/?p=204 ]

 

શાહરૂખખાન! ગર્મી મેં ગર્મી કા એહસાસ!

મિત્રો,

ઘણાને વિચાર આવતો હશે કે, શાહરૂખખાનની કોઈ ફિલ્મ આવવાની નથી તો પછી એણે એક સિક્યુરિટી ગાર્ડ સાથે આટલી બધી બબાલ કેમ કરી? 

અમારું માનવું છે કે , ઘણી વખત  બબાલ કરવામાં નથી આવતી પણ થઈ જાય છે! આપોઆપ! જેમ પ્રેમ કરવામાં નથી આવતો પણ થઈ જાય છે! જેમ કેટલાક કવિઓથી કવિતા થઈ જાય છે!  સહજ રીતે! એવી જ રીતે બબાલ પણ થઈ જાય છે.

પરંતુ બબાલ જ્યારે કોઈ જાણીતા  માણસથી થઈ જાય છે ત્યારે એ સમાચાર બની જાય છે. બાકી, મારા જેવા કેટલાય અમુભાઈ કે રમુભાઈને અવારનવાર  ચોકીદારથી માંડીને મેનેજરો સાથે બબાલ થતી જ હોય છે.  જેમ દરેક પ્રેમ લગ્નમાં નથી ફલિત થતો તેમ દરેક બબાલ મોટા ઝઘડામાં નથી ફેરવાતી.  

-ક્યાંક ને ક્યાંક કોઈની સમજ કામ કરી જાય છે. 

– બહુ જોર કરવામાં મજા નથી એવું સત્ય સમાજાવાથી.. ‘જા..જા… હવે તારા જેવું કોણ થાય’ એવું કશું બબડીને ચાલતી પકડી લેવાય છે.   

-વાત હદ બહાર જતી લાગે તો  વાળી લેવાની આવડત કામ લાગી જાય. 

-પોતાની ભૂલ સમજાય [એવી શક્યતા ઓછી છે] તો માફી માગી લેવાય. 

અમને શાહરુખખાનના આ મામલામાં એક એવી મધુર કલ્પના કરવાનું મન થાય છે કે: 

જ્યારે શાહરૂખખાને ગાર્ડને સીટી વગાડતા અને છોકરાંને મેદાનમાં જતાં અટકાવતા જોયો ત્યારે એણે ગુસ્સે થવાને બદલે  એવું કહ્યું હોત કે: 

मेरे प्यारे बच्चे,  गार्ड अंकल मैदान में नहीं जाने देते है?  क…क..क.. कोई बात नहीं!

होता है!  ऐसा होता है! चलो,हम घर चले…

गार्ड अंकल को सोरी बोल दो!  सब बच्चे अंकल को सोरी बोल दो!

अंकल को बाय बाय कर दो!  ऐसे नहीं.. ऐसे कह दो… बाय बाय गार्ड अंकल .. गुड नाईट.. शुभ रात्रि..  गोड ब्लेस यु…   

आधी आधी रात भगाता है कोई 

बार बार सिटी… बजाता है  कोई 

हम तो पागल है.. 

गार्ड अनजाना है…. 

એવું કોઈ ગીત ગાતાં ગાતાં છોકરાંઓ સાથે નાચતો ગાતો  બહાર નીકળી ગયો  હોત તો?

અરે! વાત વધી ગયા પછી પણ પછી વાળી લીધી હોત તો! એવું કહીને કે:

मेरी गलती हो गई! हो सके तो मुजे माफ कर दो!

बच्चनजी ने कहा है कि – माफी मांगने से कोई छोटा नहीं हो जाता!

ए..ए..ए .. उ..उ… उ… क..क..कभी कभी इंसान से गलती हो जाती है! मेरे से हो गई! मै खान हूं तो क्या हुआ?

मुजे गलती करानेका हक नहीं ? बोलो.. जवाब दो… किंगखान को गलती करने का अधिकार नहीं है?

देखो, दुनिया में  महोब्बत से बड़ी कोई चीज नहीं है.. आई लव यु गार्ड अंकल…

… આવા તો કેટલય  ડાયલોગ્સ શાહરૂખખાને ફિલ્મોમાં માર્યાં હશે. સ્ટેજ પર માર્યાં હશે. એકાદ ડાયલોગ પણ, આ વખતે કામે લગાડ્યો હોત તો? વાત વાળી લીધી હોત તો?

“સ્વદેશ” ફિલ્મમાં એક પાણીવાળા છોકરા તરફ જેવા કરુણાના ભાવ દાખવ્યા હતા એવા ભાવ ગાર્ડ તરફ દાખવ્યા હોત તો?

તો?

તો?

તો?

મીડિયાની હેડ લાઈન્સ કેવી હોત…

क्या कूल है खान!

देखिये किंगखान कि इंसानियत!

एक सामान्य गार्ड से माँगते है माफी! किंगखान का जवाब नहीं!

शाहरुख क्यों है सब से अलग? देखिये ब्रेक के बाद!

પરંતુ,  આવું કશું જ થયું નહિ.  કિંગખાન એકશન માં આવી ગયા! સામેવાળા રીએક્શનમા આવી ગયા…મીડિયા TRP   કલેક્શનમાં આવી ગયા.  રાજીવ શુકલા પ્રોટેક્શમાં આવી ગયા!

તો મિત્રો,

ઉતાવળા સો બાવરા … ધીરા સો ગંભીર

શાહરૂખભાના દાખલેથી ચેતી જાજો વીર!


સાદાં ખમણ અને નાયલોન ખમણ

-[૧] 

-[૨] 


મિત્રો,આપ સહુએ આ બંને તસવીરો જોઈ.પ્રથમ તસવીર દેશી અથવા સાદાં ખમણની છે.બીજી તસવીર નાયલોન ખમણની છે.

બંનેની સરખામણી આ પ્રમાણે થઈ શકે.

* સાદાં ખમણ એ ખમણ બનાવવાની જૂની પદ્ધતિ છે જે ઘણું કરીને ઢોકળાં બનાવવાની રીતને મળતી આવે છે. નાયલોન ખમણ બનાવવાની પદ્ધતિ પાછળથી અમલમાં આવેલી છે. અર્થાત  સાદાં ખમણનો ઇતિહાસ , નાયલોન ખમણના  ઇતિહાસ કરતાં જૂનો છે.

* સાદાં ખમણ બનાવવા માટે સમય વધારે જોઈએ. જેમ કે ચણાની દાળને ચારથી પાંચ કલાક પલાળવી પડે. તેમાંથી ફોતરાં કાઢી નાખવા પડે.પછી પીસવી પડે. તૈયાર થયેલા ખીરામાં પ્રમાણસર પાણી,મીઠું અને હળદર વગેરે નાંખીને આથો લાવવા માટે એ ખીરાને હલાવવું પડે.   પછી એને ઢાંકીને મૂકી રાખવું પડે. જ્યારે આથો આવી જાય ત્યાર પછી એ બાફવામાં આવે. આ પ્રક્રિયા આજના ઝડપી સાધનોના યુગમાં પણ દસેક કલાક જેટલો સમય માંગી લે છે. કારણ કે આ પદ્ધતિમાં આથો કુદરતી રીતે આવે તેની રાહ જોવામાં આવે છે.

જ્યારે નાયલોન ખમણ બનાવવા એટલે “લાવ્ય ઘોડો અને કાઢય વરઘોડો” જેવી વાત છે!  નાયલોન ખમણ માટે ચણાનો લોટ એટલે કે બેસન લેવામાં આવે છે. તમે સમજી શક્યા હશો કે દાળને પલાળવાની અને પીસવાની જેવી પ્રક્રિયા આમાં કરવી નથી પડતી. માની લો કે લગભગ ચાર  કલાકો ઓછા થઈ ગયા. નાયલોન  ખમણ બનાવવા માટે બેસનમાં પ્રમાણસર પાણી, હળદર, લીંબુના ફૂલ, મીઠું ઉમેરવામાં આવે છે.  હવે મજાની વાત એ છે કે તૈયાર થયેલા ખીરામાં કુદરતી રીતે આથો આવે એ માટે રાહ જોવાની હોતી નથી. ખીરામાં ખાવાના સોડા ઉમેરીને તેમ જ ખીરાને હલાવીને તાત્કાલિક આથો લાવી દેવામાં આવે છે. પછી એને બાફવામાં આવે છે. બીજા પાંચથી છ કલાકો ઓછા થઈ ગયા! નાયલોન ખમણ એક કલાકની અંદર પણ તૈયાર થઈ શકે!

*  સાદાં ખમણ બફાઈને તૈયાર થાય પછી એણે વઘારવામાં આવે છે. એ માટે એના પર કાચું તેલ અને શેકેલી રાઈ નાંખીને હલાવી નાંખવામાં આવે છે. ઉપર લીલાં ધાણાં અને કોપરું પણ ભભરાવી શકાય. વડોદરા, સુરત,અમદાવાદ વગેરે શહેરોની દુકાનોમાં મળતાં વઘારેલાં ખમણ તે આ.  આવા ખમણને ટમટમ બનાવવા હોય તો એમાં  લાલ મરચાનો પાવડર અને લીંબુનો રસ ઉમેરી દેવામાં આવે.  દહીમાં નાંખીને દહીંનાં ખમણ બનાવી શકાય. એનો ભૂકો બનાવીને ખમણી બનાવી શકાય. 

જ્યારે નાયલોન ખમણ બફાઈને તૈયાર થયાં પછી એના પર  વઘાર પાથરી દેવામાં આવે છે. એ વઘાર પાણીમાં ખાંડ, લીલાં મરચાં અને રાઈ દ્વારા તૈયાર કરેલો હોય છે. .

*દેશી ખમણ બનાવવા માટે સમય વધારે લાગે જ્યારે નાયલોન  ખમણ બનાવવા માટે એક  કલાક પણ પૂરતો છે.

*  સાદાં ખમણ ફૂલેલાં હોય છે પરંતુ નાયલોન  ખમણ એનાં કરતાં પણ વધારે ફૂલેલાં હોય છે. બસની સીટ કે સોફામાં વપરાતાં રેક્ઝીન જેવાં. એણે નીચોવશો તો એમાંથી પાણી નીકળશે. 

*  સાદાં ખમણ સ્વાદિષ્ટ જરૂર હોય છે. એમાં જે સ્વાદ હોય છે તે કુદરતી હોય છે. જયારે નાયલોન  ખમણ લીલાં મરચાં અને લીંબુના ફૂલના લીધે તીખાં અને  ખાટાં હોય છે. અર્થાત જીભના ચટાકા પૂરાં કરવામાં નાયલોન  ખમણ મેદાન મારી જાય.

* સાદાં  ખમણથી સાંધા પકડાવાનું જોખમ ઓછું છે જ્યારે નાયલોન  ખમણમાં લીંબુના ફૂલનો ઉપયોગ થતો હોવાથી  એનું અતિ સેવન કરવામાં  આવે તો સાંધા પકડાવાનું જોખમ રહે  છે. સ્વાભાવિક રીતે જ મોટી ઉમરનાં લોકો દેશી કે સાદા ખમણ પસંદ કરે. જ્યારે યુવાનોને નાયલોન  વધારે માફક આવે.

*બજારમાં બંને પ્રકારનાં ખમણની માંગ રહે છે. પરંતુ કેટલી દુકાનોવાળા સિદ્ધાંતને પકડી રાખીને કે પછી જરૂર ન લાગતી હોવાથી માત્ર  સાદાં ખમણ જ વેચે છે. એનાથી વિપરીત ઘણા દુકાનદારો માત્ર નાયલોન  ખમણ જ વેચવાનું પસંદ કરે છે.  જ્યારે કેટલાક દુકાનદારો એકપણ ગ્રાહક પાછું ન જાય એ ઈરાદાથી બંને પ્રકારનાં ખમણ રાખે છે.

ગ્રાહકો પણ ત્રણે પ્રકારનાં હોય છે. માત્ર  સાદાં ખમણ પસંદ કરનારાં, માત્ર નાયલોન ખમણ પસંદ કરનારાં અને બંને પ્રકારનાં ખમણ પસંદ કરનારાં.   

* બંને પ્રકારનાં ખમણ બનાવાવામાં મહારત હોવી જરૂરી છે. નાયનોલ ખમણ ભલે તાત્કાલિક તૈયાર થતાં હોય પરંતુ એમાં પણ મહારત જરૂરી છે.  વિશેશ જરૂરી છે કારણ કે તાત્કાલિક પરિણામ આપવાનું  હોય છે.

મિત્રો.  આ બંને પ્રકારનાં ખમણ વચ્ચે સરખામણીના મુખ્ય મુદ્દાઓ રજા કર્યાં પછી હું મૂળ વાત પર આવું છું.

ક્ષમા કરજો મિત્રો. અત્યાર સુધી કરી એ આડવાત જ હતી. મૂળ વાત હવે આવે છે. જો તમે આડવાત સમજી શક્યા હશો તો મૂળ વાત સમજવામાં વાર નહિ લાગે.

મૂળ વાત એમ છે કે આપણે વિવિધ લેખકોનાં જે લખાણો વાંચીએ છીએ એ લખાણો પણ  સાદાં કે નાયલોન ખમણ જેવાં જ હોય છે.

જેમ કે:

પન્નાનાલાલ પટેલની નવલકથાઓ, ધૂમકેતુની વાર્તાઓ, ઉમાશંકરનાં કાવ્યો અને એવાં અનેક પ્રકારનાં લખાણો  સાદાં ખમણ જેવાં છે. જેને તૈયાર કરવા પાછળ વધારે સમય આપવામાં આવેલો હોય છે. જેમાંથી ફોતરાં જેવી સામગ્રી વીણી વીણીને કાઢી નાખવાની ચીવટ રાખવામાં આવી હોય છે. જેમાં પણ અનુભવો અને વિચારોનો આથો આવે એની રાહ જોવામાં આવી હોય છે. વળી આવાં લખાણો સાત્વિક આનંદ આપનારાં હોય છે. આવાં લખાણો પસંદ કરનારો ખાસ વર્ગ હોય છે. હવેના ઝડપી યુગમાં આવાં લખાણો તૈયાર કરનારાં ઓછાં છે. 

જ્યારે છાપાંની કટારોમાં વાંચવાં મળતાં લખાણો મોટાભાગે નાયલોન ખમણ જેવાં હોય છે. જે વર્તમાન ઘટનાઓ પરથી તાત્કાલિક તૈયાર થયેલાં હોય છે. પૂર્તિઓની માંગને પહોંચી વળવા માટે લખાતાં લખાણો પણ આવાં હોય છે. આવાં લખાણો નાયાલોન ખમણ જેવાં તીખાં અને ખાટાંમીઠાં હોય છે. આવાં લખાણો માટે વિચારોનો આથો આવવાની રાહ જોવામાં આવતી નથી. તાત્કાલિક આથો લાવી દેવામાં આવે છે. આવાં લખાણોથી ઘણાંના [મગજના] સાંધા પકડાઈ જાય છે. આજના જમાનામાં આવાં લાખાણોની માંગ વધારે છે. આવાં લખાણો તૈયાર કરવામાં પણ મહારત જરૂરી છે.  

બંને પ્રકારનાં લખાણોમાં મહારત જરૂરી છે. એનાં વગર લખાણ સ્વાદિષ્ટ બનતું નથી. નાયલોન લખાણ ભલે જલ્દી તૈયાર થતું હોય પરંતુ એ માટે વિશેષ મહારત જરૂરી છે. અન્યથા    એમાંથી એકેય પ્રકારનો સ્વાદ પ્રાપ્ત થતો નથી. બજારમાં મળતાં નાયલોન લખાણોમાંથી કેટલાં અને કેવાં સ્વાદિષ્ટ છે તે આપ સહુ જાણો જ છો.  

ચતુર વાચકોને વધારે શું કહેવાનું હોય? હવે પછી જ્યારે જ્યારે ખમણ સાથે કે લખાણ સાથે પનારો પડે ત્યારે ત્યારે તમે જ નક્કી કરજો કે  ખમણ કે લખાણ કેવું છે. સાદું કે નાયલોન? 

પરમ કૃપાળુ પરમાત્મા આપ સહુને એવી તબિયત આપે કે જેથી કરીને બંને  પ્રકારનાં ખમણ કે લખાણ  આપણે પચી જાય.

આવજો અને જલસા  કરજો.   

ચાલો રમીએ ગાડી ગાડી!

  • [ આ ગાડી અહીંથી આવી: http://www.meerainfotech.com/Wooden_Toys.html]

    મિત્રો, ક્યારેક ક્યારેક એવું બનતું હોય છે કે, બીજાને આપવા માટે લાવેલી ચીજ આપણને જ ગમી જાય અને એ રાખી લેવાનો મોહ જતો ન કરી શકીએ. 

    એક મિત્રના બ્લોગ  કુરુક્ષેત્ર પર વાંચનયાત્રાવાળા બીજા મિત્ર  અશોકભાઈને પ્રતિભાવના બદલામાં પ્રતિભાવ આપ્યા બાદ; આ ત્રીજા મિત્રને આવી સ્વાર્થી લાગણી થઈ.  પરિણામ શું આવ્યું? એક COMMENT જો POST બન ગઈ!

    તો આ રહી એ કલી જો ફૂલ બન ગઈ!

    અશોકભાઈ,તમે આ પ્રતિભાવમાં અમારા નામનો ઉલ્લેખ ગેરસમજથી કર્યો હોય તેમ અમને લાગે છે. તમે અહીં જણાવ્યું છે કે: વિનયભાઈ અને યશવંતભાઈ જેવાનાં કિબોર્ડ ઘસાઈ ગયા છતાં કૉપી-પેસ્ટની કળા કેમ સચવાઈ રહી છે ?

    મિત્ર, તમે અમારું ઘસાયેલું કી-બોર્ડ જોયું છે? આ મોંઘવારીમાં અમને એવો ધંધો પોસાય ખરો? વળી, આજના જમાનામાં કૉપી-પેસ્ટ અટકાવવું શક્ય છે ખરું?એવું જરૂરી છે ખરું? તમામ કૉપી-પેસ્ટ વખોડવાને પાત્ર છે?
    આવા અનેક સવાલો કરવાનું મન થાય છે. જેનો જવાબ અમારી એ રચનાઓ ધ્યાનથી વાંચવાથી મળી શકે છે. એ માટે જરૂરી ખુલાસાઓ પણ કર્યાં છે.
    અમે કૉપી-પેસ્ટ માટે જે થોડીઘણી રચનાઓ લખી છે તેની રજૂઆતની મજા માણવાને બદલે તેને એક આંદોલન તરીકે ગણીને અમને સુધારક ગણી લેવાની વાત અમને અન્યાય કરનારી છે!  અશોકભાઈ, અમારે સુધારક નથી થાવું…. 

    વાચક મિત્રો અમને સુધારક ન માની લે તે માટે આટલો ખુલાસો જરૂરી લાગ્યો છે.  

    મિત્ર, જે  કુરુક્ષેત્ર બ્લોગ પર તમે આ પ્રતિભાવ આપ્યો છે તે બ્લોગ પર માત્ર ને માત્ર વિજ્ઞાન પર આધારિત અને સાબિત થયેલી વાતોને જ સ્થાન છે. તે બ્લોગ પર આવી “કી બોર્ડ ઘસાવાની” મનઘડત વાતને સ્થાન ન હોય શકે. મારું કી બોર્ડ અડીખમ છે.

    બીજી વાત. તમે “ઐશ્વર્યાએ ફર્યા વૃક્ષ સાથે ફેરા” .. એ વાત જણાવી છે. એ ઝાડ તમે જોયું છે? કે પછી મીડિયાએ એ વાત જણાવી અને સાચી માની લીધી છે? શ્રીમાન અમિતાભ  બચ્ચન તો જણાવે છે કે: બતાવો એ ઝાડ!!
    અશોકભાઈ, અમિતાભ બચ્ચન શ્રદ્ધાળુ કે અંધશ્રદ્ધાળુ છે એ માની લઈએ પરંતુ તે માટે “ઐશ્વર્યાએ ફર્યા વૃક્ષ સાથે ફેરા” એ વાત માની લેવી તે પણ અંધાશ્રદ્ધાનો એક નમૂનો જ થયોને? ક્યાંક કે ક્યાંક આપણે બીજાએ કરેલી વાત પર ભરોસો રાખ્યોને? અને એ વાત પર ધોકા પછાડ્યાને?આપણને એ ઝાડ જોવાની કે ખાતરી કરવાની જરૂર લાગી નહિ. 

    તો મિત્ર, સમાજમાં પણ આ રીતે ભરોસા પર ઘણી ગાડીઓ દોડતી હોય છે! દરેકને એમ લાગે છે કે: મારી ગાડી સાચા પાટા પર દોડે છે અને બીજાની ગાડી ખોટા પાટા પર દોડે છે. અને એમ માનવું એ જ મજાની વાત છે!

    તો મજા માણો અને જલસા કરો.

    છોટીસી કૉમેન્ટ પોસ્ટ બન ગઈ .. યા યા હિપ્પી હિપ્પી યાયાયા… 

    પોસ્ટ બનકે બ્લોગકી ગોસ્ટ બન ગઈ… યા યા હિપ્પી હિપ્પી યાયાયા… 

ઉલાળા! ઉલાળા!

ઉલાળા! ઉલાળા!

મિત્રો, આ  શબ્દો વાંચીને તમને, “ડર્ટી પિક્ચર”નું આજકાલ ખૂબ ઉલાળા મારતું ગીત ઉલ્લાલા.. ઉલ્લાલા હોઠે ચડી જાય અને તમે મનોમન ઉલાળા મારવા લાગો તો તેમાં કશું અજુગતું નથી. ગીત જ  ઉલાળા મરાવે એવું છે. જોવાનું એ રહે છે કે, નાયિકા વિદ્યા બાલનના ઉલાળા ફિલ્મને થિયેટરમાથી વહેલી વહેલી ઉલળતી બચાવી શકે છે કે નહિ. 

[તસવીર: http://gallery.southdreamz.com/actress/vidya-balan/indian-glamour-actress-vidya-balan-hot-dirty-picture-garam-maslala-photos-2.jpg.html ]

મનુષ્ય સામાજિક પ્રાણી છે. મતલબ કે પ્રાણી તો છે જ. પ્રાણીમાત્ર ઉલાળા મારવાને પાત્ર છે. સામાજિક પ્રસંગોએ મનુષ્ય ઉલાળા મારે તે સ્વાભાવિક છે. લગ્નની મોસમમાં રસ્તા વચ્ચે વિહરતા વરઘોડા આ બાબતમાં  ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. વરઘોડો શબ્દ જ મનુષ્ય અને પ્રાણી વચ્ચેની સમાનતા સૂચિત કરે છે.  જેમાં વરનારો અને વરાવનારાઓ ઘોડાની જેમ ઉછળી શકે તે વરઘોડો!

ધાર્મિક પ્રસંગોમાં તેમજ તહેવારોમાં પણ મનુષ્યને ઉલાળા મારવાના મોકા મળે છે.  આ પ્રસંગોએ પણ ધાર્મિક ગીતોના બદલે ફિલ્મી ગીતો વગાડવામાં આવે છે કારણ કે ફિલ્મી ગીતો ઉલાળા મારવા માટે શક્તિ મેળવવાનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે. 

રાજકીય ક્ષેત્રે તો  આજકાલ ઉલાળાયુગ ચાલી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે!

ચાર રાજ્યોમાં ચૂંટણી આવી રહી છે એટલે સ્વાભાવિક છે કે નેતાઓ ઉલળી ઉલળીને ભાષણો કરવા લાગે! રાહુલ ગાંધી ખરેખર બાંયો ચડાવીને અને ઉલળી ઉલળીને,માયાવતીની સરકારને ઉલાળી નાખવા માટે લોકોને આહવાન કરી રહ્યા છે. તો સામે પક્ષે વગર ઉલાળા માર્યે માયાવતી ભાષણ વાંચી જાય છે! એમનું કહેવું એમ છે કે, સપનાં જોયા કરો. હું કે મારો હાથી ઉલળીએ તેવાં નથી.

ભાજપના નેતાઓને રૂડા રૂડા શબ્દો ઉલાળવામાં કાબેલ છે. સુષ્મા સ્વરાજ બોલતાં હોય ત્યારે ડોલમાંથી સાબુનાં ફીણ ઉલાળા મારતાં હોય તેવું લાગે છે. અડવાણીજીને તો ધોળે દિવસે સરકાર ઉલળી જવાનાં સપનાં આવતાં હોય તો નવાઈ નહિ.

સરકારે વોલમાર્ટ માટે રસ્તો ખોલવાની વાત કરીને વિરોધ પક્ષો અને નાનામોટા વેપારીઓને ઉલાળા મારતાં કરી દીધા છે. નાના નાના વેપારીઓ ને  હવે પોતે ઉલળી  જશે એવી બીક લાગી છે.

પેટ ઉલાળવાની અનોખી કળા જેને આવડે છે તે બાબા રામદેવને સરકારે પોલીસ મારફતે મંચ પરથી એક વખત ઉલાળો મરાવ્યો. હવે તેમને લોકોની નજરમાંથી ઉલાળી નાખવા માટેના પ્રયત્નો ચાલી રહ્યા છે. અન્ના મંડળીના અભ્યોને ઉલાળી નાંખવા માટે એમની નાનીમોટી ભૂલો શોધી કાઢીને ઉછાળવામાં આવી રહી છે.

આન્નાજીના વ્યક્તિત્વમાથી તો  ક્યારેક  ગાંધીજી તો ક્યારેક  શિવાજી ઉછળીને બહાર આવી જાય છે! ટુ ઇન વન! ડબલ પર્સનાલીટી!! ન ઉછળવા જેવાં શબ્દો તેમના હોઠેથી ઉછળી જાય છે ત્યારે કેટલાક લોકોને તેમનાં પૂતળાં ઉછાળવાના મોકા મળી જાય છે! તેમાં મિડીયાનો ફાળો પણ નોંધપાત્ર હોય છે. અન્નાજીના મોંઢેથી “ચાટા મારા? એક હી મારા?” શબ્દો ઉછળ્યા એક વાર. પરંતુ મીડિયાએ ઉછળતા દેખાડ્યા વારંવાર!  “ચાટા મારા? એક હી મારા?”… “ચાટા મારા? એક હી મારા?”…. “ચાટા મારા? એક હી મારા?”.  મીડિયા પોતે તો ઉલાળા મારે પણ બીજાંને પણ ઉલાળા મરાવી શકે છે. 

સંસદ સભ્યો પણ સંસદમાં વિરોધ કરવામાં મર્યાદા રાખતાં નથી ત્યારે  સંસદના આખેઆખાં સત્રો કામ કર્યાં વગર ઉલળી  જતાં હોય છે.  

તાજેતરનો સહુથી વધારે ચર્ચાસ્પદ ઉલાળો, હરવિન્દરસિંહનો ગણી શકાય. આ ઉલાlળાના પરિણામે તેણે શરદ પવારના ગાલે તમાચો ચોડી દીધો. આ ઉલાળાના પ્રભાવે જ તમામ સંસદ સભ્યોએ એક થવું પડ્યું અને હરવિંદરસિંહના ઉલાળાને એકી અવાજે વખોડવો પડ્યો! કાશ! આવી જ એકતાનું પ્રદર્શન  જનતાની ભલાઈ માટેના ઠરાવો પસાર કરવા માટે થયું હોત  તો દેશના કોઈ યુવાનના દિમાગમાં  ગુસ્સો  ઉલાળા ન મારતો હોત!

बात हद से बढ गई तो हो गई बबाल

ढाई किलो के हाथने ढूंढ लिया एक गाल!

મિત્રો, શિયાળો આવી ચૂક્યો છે. શિયાળામાં વ્યાયામના બહાને સહુને ઉલળવાના અવસર મળે છે. યથાશક્તિ ઉલળવાથી આપણું દિલ પણ સારી રીતે ધબકતું રહે છે. જેનું દિલ ધબકતું બંધ થાય તે આ દુનિયામાંથી ઉલળી જાય છે. 

આ હિસાબે ઉલળવું તે આપણો જન્મસિદ્ધ જ નહિ પરંતુ મરણસિદ્ધ અધિકાર પણ છે!