શબ્દના બદલે તમે આવો પધારો smiley 
રાંક છીએ આપજો અમને સહારો smiley
ભેદ ભીતરના અહીં જોતું નથી કોઈ હવે
માન્ય છે સૌને ઉપરછલ્લો નજારો smiley
થઈ ગયાં રદ જીવતા ને જાગતા ચહેરા તમામ
ચાલવા લાગ્યા ચલણમાં જ્યાં હજારો smiley
દેહખાતે માત્ર હસતો એક ચહેરો, એ છતાં
ભલભલાથી પાડતા કેવો પનારો smiley
પૂર્વજો વિસ્તારથી કહેતા હતા વાતો બધી
કોણ નવરું છે હવે કરવા લવારો smiley
જય ભોલેનાથ .
સહુ મિત્રોને મહા શિવરાત્રીના શુભ પર્વ નિમિત્તે જય ભોલેનાથ.
અહીં લોકો નથી હસતાં મહામંદી નડી ગઈ છે.
અહીં સૌને ઉદાસીની મહાઆદત પડી ગઈ છે.
જવા દો ને, અમે પ્યાલા ભરીને ભાંગ પીધી છે
અમારે શું? અમોને તો મહામસ્તી ચડી ગઈ છે.
નગર મધ્યે અમે ચાલ્યા અમે દોડ્યા અમે કૂદ્યા
કરીએ શું? અમોમાંથી શરમ થોડી દડી ગઈ છે.
હવે સગપણ તણાં બંધન રતીભર પણ નથી નડતાં
નથી પરવા હવે સગપણ તણી સાંકળ સડી ગઈ છે.
જમાનાના હવે ઝાલ્યા અમે યારો નહીં રહીએ
ખુશી કેરા ખજાનાની હવે ચાવી જડી ગઈ છે.
****
भंग मुबारक ..
भंग का रंग मुबारक…
अगर चढ जाय तो फिर
एक नया जंग मुबारक!
મિત્રો,
મારી સમક્ષ એક પુસ્તક છે:
જેમાં દુનિયાભરની ભાષાઓની કવિતાઓનો અનુવાદ છે.
જે નો અનુવાદ ગુજરાતીમાં કર્યો છે શ્રી હિમાંશુ પટેલે.
આ પુસ્તકની અર્પણનોંધમાં તેમણે જણાવ્યું છે કે:
આ પુસ્તક અર્પણ
જેમણે શબ્દમાં લસોટી કવિતા પીવડાવી છે તે કવાથના સર્જક
યશવંત ત્રીવેદી અને સિતાંશુ યશશ્ચન્દ્રને
આ પુસ્તકના ‘પ્રાસ્તાવિક ‘માં થી કેટલુક લખાણ અહીં રજુ કરું છું. જે એમની પ્રવૃત્તિને તેમજ આ પુસ્તકને સમજી શકવામાં સહાય થઈ શકે તેમ છે.
કવિતા લખવી અને અનુવાદ કરવા એ બે વચ્ચે ફરક આટલો જ છે કે પહેલામાં સર્જનાત્મક અર્થાત મૂળગામી અભિવ્યક્તિની અનુભૂતિ છે ,જ્યારે અનુવાદ પરંપરામાંથી અન્ય પરંપરામાં ટ્રાંસમાઈગ્રેશનનો અનુભવ છે.
અનુવાદ સર્જન નથી અનુભવ છે.
અનુવાદ આનંદ છે : પ્રપ્તિનો,
ઓળખ્યાની પ્રાપ્તિનો , સંવાદ પ્રાપ્તિનો
અનુવાદ અંતહીન રહસ્ય છે માણસનું.
****
ઘણા લોકોને મેં સાંભળ્યા છે એવું કહેતા કે ઈશ્વરે તેમનામાં બહુ બુદ્ધિ મૂકી છે. પણ એ લોકોને ખબર નથી કે બુદ્ધિ તો વૈશ્વિક પરંપરા અને એ પરંપરામાં થયેલા સમન્વયથી પ્રાપ્ત થયેલા અનુભવમાંથી ઉદ્ભવી છે. ઈશ્વર તો કેવળ મૃત્યુ આપે છે. આઉશ્વીટસના અનુવાદના કાવ્યાનુભવો વાંછ્યા પછી -કોસોવા યુદ્ધ, સારીએવો યુદ્ધ કે આજે [18-06-04] એક વધુ અમેરિકન વ્યક્તિનો શિરચ્છેદ કરાયો તે જાણ્યા પછી -ખબર પડી કે મૃત્યુ તો મનુષ્ય પણ આપે છે!
આપણે શેમાં સપડાયા છીએ. આપણે ધર્મયુદ્ધમાં સપડાયા છીએ કે આપણે ધર્મભેદના યુદ્ધમાં સપડાયા છીએ? અથવા ધર્મ વૈવિધ્યતામાં કે મુખ્ય પ્રવાહમાંથી ફંટાયેલા ફાંટાઓમાં સપડાયેલા છીએ! આ સપડાવું એ આપણા પર બીજાએ લાદેલી પરિસ્થિતિ છે: આપણા પર કોતરેલી સામયિક કૃતિ છે?
વિવેચન કે તત્વજ્ઞાન મારો વિષય નથી. પણ શબ્દમાં વેધકતા ઊભી કરવી એ મારી સર્જનાત્મક પ્રવૃત્તિ છે. ઈશ્વર કે મનુષ્ય અથવા બન્ને કોઈકની ઊભી કરેલી ભૂલ છે. આજે ઈશ્વર હોવું તે ધૃણાસ્પદ છે અને મનુષ્ય હોવું તે પણ ધૃણાસ્પદ છે. કવિતા આ ધૃણામાથી સર્જાયેલી આકૃતિ છે- વિશ્વવ્યાપી વિશ્વ સાહિત્યમાં બે સૂર પ્રધાન છે . એક સ્વીકાર અને બીજો અંગત.
દરેક મનુષ્યમાં એનો ઈશ્વર મૃત્યુ પામે છે.
દરેક મનુષ્યમાં એ જન પોતે પણ મૃત્યુ પામે છે.
તો આ મનુષ્ય હોવાનો અધિકાર એટલે શું?
વિશ્વનો માણસ મને મૃત્યુ, ત્રાસ કે યાતનાનો ભોગ બનેલો દેખાય છે.
આપણી પાસે છે આપણી ખોટકાયા કરતી પરંપરાઓ. આપણી પાસે છે આપણા રોજિંદા વાંધાવચકા,અપરિમિત પ્રેમ અને સમજણ. આપના ઘરમાં જ કોઠીઓમાં ઈયળ અને ઘઉં સાથે જ રહે છે. આપણા વાડામાં જ તુલસીનાં પાંદડાં પર ઝાકળ અને ઝંખના એકસાથે સૂએ છે. આપણા લોહીમાં પ્રવાહિત સંગીત આપણા સંભોગોમાં સર્વાંગી પરિવર્તન મેળવે છે.
તો આપણે દરેક જણ જીવીએ છીએ ચોક્કસ સમયમાં, ચોક્કસ ઘટનાઓ વચ્ચે ક્યારે ઉથામાશે આપણો શબ્દ આપણને એમાંથી આપણી અસ્મિતા માટે જેમાં છે આપણું અસ્તિત્વ અને બીજાં અનેક અસ્તિત્વ જે આપણામાંના સર્જક સામે તાકી રહે છે.
આ એ સર્જકોની કવિતા છે જેમણે એ ’અસ’ નો અનુભવ કર્યો છે. તમને પણ એ જ થાવ.
આ કાવ્યોમાં તો પ્રેમ વિષયક અનુભૂતિમાં એ જ કે એવા અનેક કવિઓનું મેટામોર્ફિક સ્વરૂપ પણ સંભળાય છે.
આ અહીં રજુ કરેલાં કાવ્યો કેવળ શબ્દો કે સંયોજન નથી. એ છે આપણા રોબરોજના જીવાતા પારંપારિક અનુભવો. આપણામાંથી આપણી બહાર પ્રવર્તમાન આપણામાંથી જ પાછું ફરતું આપણું ટ્રાંસમાઈગ્રેશન.
-હિમાંશુ પટેલ.
ફોલરીવર (અમેરિકા)
… કાવ્યલેખન પ્રવૃત્તિ બાબત આટલું નિષ્ઠાપૂર્વક લખનાર હિમાંશુભાઈના આ પુસ્તકમાંથી બે કાવ્યો અહીં રજૂ કરું છું.
પંખીઓ જુએ છે સ્વપ્ન
ડાળોમાં
સૂઈજા, મારા વ્હાલા બાલુડા
તારા ઘોડિયા પાસે
તારા ખાટલા પર કોઈ
અજાણ્યો બેસીને ગાય છે
આ એ ઘોડિયું છે જે નિભાવી લે છે
કચડાયેલો આનંદ અને નસીબ
અને તારી બા
ઓહ, તારી મા
નહીં ફરે કદી પાછી
મેં જોયા છે તારા બાપુને દોડતા
પથ્થરોના કરા હેઠળ
અને ખેતરો પર
ઊડે છે
એના અનાથ નિસાસા
સળગતાં લાકડાં સમાન , તરફડિયાં મારું છું હું પીડામાં
દાડમના દાણાના બદનસીબે
એના કોચલાની પકડ , અંતરછાલ અને ગેડમાંથી
જે કોઈ એને ફોલવા પ્રયત્ન કરે છે
પહેલાં નીચોવવા પકડ્યું હોય એમ પકડે છે
અને પછી જ્યારે કામ પતે
એ લોકો ચટની સાથે ખઈ જાય દાણા, એક પછી એક
આ પુસ્તકના પ્રકાશક છે : ‘હલક’ ફાઉન્ડેશન 12, ઇન્દ્રપ્રસ્થ , ફલાય ઓવર બ્રિજ, અંધેરી (પૂર્વ) , મુંબઈ- 400069
આ સિવાય હિમાંશુ પટેઅલનાં અન્ય બે પુસ્તકો પણ છે :
[1] બધા રંગોમાં વેદના ભરેલી છે
[2] કવિતા: જીવનચિત્રોનું અક્ષયપાત્ર
જે ની વાત બાકી રાખું છું.
હિમાંશુ પટેલના બ્લોગથી આપ સહુ પરિચિત હશો જ .
આ રહ્યો: http://himanshupatel555.wordpress.com/
મિત્રો, એક પુસ્તક અને તેના સર્જક બાબત જાણકારી આપવાનો અમારો પ્રયાસ આપને ગમશે એવી આશા છે.
-યશવંત ઠક્કર
Image via Wikipedia
ભૂતને પીપળો પ્રાપ્ત થાતો રહે
જીવનો NETથી એમ નાતો રહે.
અન્યના કાનને કષ્ટ પડતું હશે
એક ગધ્ધો છતાં ગીત ગાતો રહે.
આમ તો એ કદી માંસ ખાતો નથી
કોઈનું પણ મગજ તોય ખાતો રહે.
હોય સગલાં ઘણાં તોય શું થઈ ગયું ?
હોય જો રૂપિયા તો જ નાતો રહે.
કોઈપણ કારણે થાય હલચલ ઘણી
થાય સંવાદ કે વાદ થાતો રહે.
ગાંઠિયા ના રહે માત્ર ચટણી રહે
પાછલા યુગની એમ વાતો રહે.
દિલનાં માપ પણ સાંકડાં થઈ ગયાં
સાંકડા દિલમાં તું સમાતો રહે.
બેફિકર થઈ હું મિલાવું હાથ પણ
શહેરમાં શકમંદ એકે એક જણ.
રાતદી બળતી રહે છે વીજળી
ના મળે માંગ્યા મુજબ અંધાર પણ.
શું ખરીદી લાવશે કોને ખબર!
નીકળ્યાં જેઓ શરમનું લઈ ચલણ.
કોણ વીંધાતું હશે ઘટના વડે
છે બધાં પાસે મજાનું આવરણ.
હાથમાં આવ્યા પછી છટકી જવું
દાખવે મંઝિલ સદા એવું વલણ.
જેમ દાબે ચોરના પગલાં પગી
એમ પાછળ આવતું સૌનું મરણ.
Image via Wikipedia
[બ્લોગજનો, આજે અમે આપની સમક્ષ લાવ્યા છીએ સ્વાદિષ્ટ સેવખમણી. સેવ સમાન વિવિધ તસવીરોની સાથે ખમણી જેવી કાવ્યપંક્તિઓનું મિશ્રણ કરીને આ સેવખમણી તૈયાર કરી છે. કાવ્યપંક્તિઓ શ્રી રમેશ પારેખના કાવ્યસંગ્રહ "છ અક્ષરનું નામ"માંથી લીધેલી છે. ]
ઊભો છું સ્થિર તોય હું લાગું છું પ્રવાસમાં
મારાથી ગુપ્ત થાય કશું આસપાસમાં .
*******************************
આ ધોતી ઝભ્ભા જાકિટમાં શકમંદ શખ્શ છે
હલંચલન છે ભેદી , એનાં ભેદી નાક નક્શ છે.
**************************************
ચીતરી બેઠા છીએ જેના વડે
એ જ આંગળીઓથી પહાડો ભૂંસીએ
પણ પડી હો કાચના ચહેરા ઉપર
કઈ રીતે તેવી તિરાડો ભૂંસીએ.
*********************************
હા, ફલક કોરું ભરી શકતો નથી
એકાંતને હું ચીતરી શકતો નથી
પાંપણો મીંચી દીધાથી શું વળે
એમ કૈં સૂરજ ખરી શકતો નથી.
******************************
બધાને આવતો સરખો વિચાર હોઈ શકું
અગર વિચારના વર્તુળની બહાર હોઈ શકું
હું કોઈ નક્કી નથી કે મને વિચારી શકો
જીવું અને જિંદગીમાંથી ફરાર હોઈ શકું
************************************
કદી આવે ઠોકર મદદગાર થઈને
નડે તો ચરણ પણ નડે એ ય સાચું
હું પથ્થર વિષે કોતરાયેલું પંખી ને
પાંખો સતત ફડફડે એ ય સાચું
*****************************
હું જ્યાં વસું છું એ એવી સૂની હવેલી છે ,
ભીંતોની જેમ હવા સ્તબ્ધ થઈ ઊભેલી છે.
મને ખબર નથી શું લખાશે બચેલા હિસ્સામાં ,
મેં કોરા કાગળે મારી સહી કરેલી છે.
***************************************
[રંગલો ઠંડીથી ધ્રૂજે છે. ]
રંગલો— હુઉઉઉઉઉઉઉ ….. ટાઢ્ય છે કાંઈ! ભૂક્કા કાઢી નાખે એવી.
રંગલી— હવે રહેવા દે… રહેવા દે. આ તે કાંઈ ટાઢ્ય છે. ટાઢ્ય પડતીતી ઈ દિવસો ગયા.
રંગલો— એ તો મનેય ખબર છે.
રંગલી— તો પછી આ હુઉઉઉઉ શાંને?
રંગલો— એ તો જરા યાદ કરતોતો કે પહેલાના જમાનામાં કેવી ટાઢ્ય પડતીતી! કેવી દાઢી ડગમગતીતી!
રંગલી— રંગલા, હવે તો આપણા મલકમાં એવો શિયાળો આવતો નથી. ને આવે તો લાંબો સમય ટકતો નથી.
રંગલો— હવે તો શિયાળાના ચાર ચાર મહિના નથી આવતા…. આવે છે બેચાર દહાડા!
રંગલી —-સાચી વાત છે રંગલા. હવે તો ફૂલ નહીં તો ફૂલની પાંખડી જેવા શિયાળાને જ વધાવવો જ રહ્યો!
રંગલો— તો વાર કેવી?
રંગલી— પણ સાંભળ. શિયાળાને વધાવવાનો છે પાંચકડાંથી.
રંગલો— પાંચકડાં? તો તો મને મજા આવશે! પણ બ્લોગમિત્રોને પાંચકડાં બાબત જાણ હશે?
રંગલી — આપણે વાર્તા બાબત પાંચકડાં રજૂ કર્યાં હતાંને?
રંગલો— હા, હા! યાદ આવ્યું. છતાંય કહી દઉં કે પાંચકડાં એ લોકગીતનો એક પ્રકાર છે.
રંગલી— એક જમાનામાં લોકો હોંશે હોંશે પાંચકડાં ગાતાં. એમાં ભારોભાર વ્યંગ, કટાક્ષ અને ચાબખા રજૂ થતા. આજે આપણે આજના જમાનાને અનુરૂપ પાંચકડાં ગાવાનાં છે. એ પણ શિયાળાને લગતાંજ!
રંગલો— તો રંગલી થઈ જા તૈયાર! એક પાંચકડું તારું અને સામે એક મારું! વારાફરતી વારો ને મે પછી ગારો! પણ હા… પાંચકડાં નાચતાં નાચતાં ગાવાનાં છે. ને એ પણ માસ્ટર ભગવાન કે અમિતાભ બચ્ચનની સ્ટાઈલથી!
રંગલી— તું કહે એમ! રંગલા…. ભલે થઈ જાય શિયાળાના માનમાં આજના જમાનાનાં પાંચ પાંચકડાં!
[રંગલો અને રંગલી નાચતાં જાય છે અને ગાતાં જાય છે.]
* એ.. શિયાળાની સવાર… ને જેમ જેમ પડતી જાય
માણસ બિચારો એમ એમ, ગાદલામાં ઘરતો જાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ.. લાંબી રાત શિયાળાની, પણ વીતતાં ન લાગે વાર
સૂતાંની વારમાં જ જાણે… પડી જાય સવાર.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ.. સો કિલોની કાયા લઈને … ઓલ્યો પપ્પુ દોડવા જાય
પાછા ફરતી વખતે, લારીનાં ફાફડાજલેબી ખાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… કૂતરું લઈને વાઈફ જેની,મોર્નિંગવૉકમાં જાય
એ હસબન્ડ બિચારો ચા વગર, બગાસે બગાસાં ખાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
*એ… કૂતરું દોડાવે એમએમ, શેઠાણી દોડતી જાય
મોટા તો મૂછમાં હસે, પણ બાળક બહુ હરખાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… વજન ઉતારવાની લાયમાં.. ઓલી લલ્લી દોડવા જાય
વજન તો ઉતર્યું નહીં, એનો હાથ ઉતરી જાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
*એ… પાપડતોડ પહેલવાનો ઘણા, કાયા સુધારવા જાય
કાયા તો સુધરે નહીં.. એમને શરદી લાગી જાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ…વહેલી સવારે કરસનકાકા મોર્નિન્ગવૉકમાં જાય
કૂતરાં પાછળ એવાં પડે કે કાકા ગટરભેગા થાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ.. ટાઢ્યનો માર્યો ઓલ્યો હસબન્ડ.. રજાઈ ખેંચવા જાય
રજાઈ રહી જાય આઘી ને ઓલી વાઈફ ખેંચાઈ જાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે ખાઈપીને તજાંમાજાં થાવી.
* એ.. ડબ્બો ભર્યો અડદિયાનો .. હસબન્ડ ખોલવા જાય
ખોલે પણ ખૂલે નહીં … ઓલી વાઈફ જોઈ જાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… વાઈફ કહે હસબન્ડને … બળથી ખૂલે કેમ?
ખોલો એને કળથી … ખોલો છો અમને જેમ.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… લગન લેવાણાં જ્યાં જ્યાં … ત્યાં ત્યાં ઢબુકિયા ઢોલ
વાંઢા દોડ્યા મંદિરે… પ્રભુ અમારી કિસ્મત તો ખોલ.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… સાસુએ ઠપકો દીધો…વહુ, તમે મોડાં ઊઠો કેમ?
ઊઠતાં જાવ વહેલાં વહેલાં, અમે ઊઠીએ જેમ.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ…સાસુમાના ઠપકાનો, ભોળીએ જવાબ દીધો એમ
બા, પથારી તો છોડી દઉં… પણ પરણ્યો છોડું કેમ?
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… લગન લેવાણાં પિયરમાં ને વાઈફ કહે હું જાઉં
હસબન્ડ કહે તારાં વગર.. હું ટાઢોટબૂકલો થાઉં.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… શાકભાજી મોંઘાં થયાં … ઊંધિયું ખાવું કેમ?
ચમચી ચમચી ચાખી લેવું, પંચામૃતની જેમ.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… મોટે ઉપાડે ટોપી લીધી પણ ટાઢ્ય પડી નઈં
રહેતાં રહેતાં ટાઢ્ય પડી તો ટોપી ખોવાઈ ગઈ.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… તાપણે બેઠા ટપુભાઈ … બીડી સળગાવવા જાય
બીડી તો સળગતા સળગે એમનો હાથ સળગી જાય
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… કસરત કરવાને કાજ, ધનજી ધાબે જાય
પગથિયું ચૂકી જતાં … ભોંય ભેગો થાય.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ…. ડોસો કહે ડોસીને … એક વાત કાનમાં કઉં
વરસો પહેલાના શિયાળા… મને સાંભરે બઉં
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ… ડોસી કહે ડોસાને, હવે લ્યો પ્રભુનું નામ
વખત કર્યે જાય છે … વખત વખતનું કામ.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
* એ .. રંગલો અને રંગલી … હવે લેશે તમારી રજા.
બ્લોગજનો તમે શિયાળાની … લેજો પૂરી મજા.
શિયાળા તારાં પાંચ પાંચકડાં ગાવી
અમે તારે સહારે તાજાંમાજાં થાવી.
[આ પહેલાંનાં પાંચકડાં આ રહ્યાં ...
નગર તસવીર: ધવલ ઠક્કર લેખ:યશવંત ઠક્કર
આપણું નગરજીવન સાચી ને ખોટી રીતે ઘણું જ વગોવાયું છે. નગરજીવન બાબત કેટલીક મુખ્ય ફરિયાદો આવી હોય છે.
[1] નગર કે શહેરમાં કોઈ કોઈનું નથી. સાચો માણસ મળવો મુશ્કેલ છે.
[2] નગરમાં ઘાસ અને વૃક્ષોનો સફાયો થઈ જતો હોય છે . ગાયમાતાઓ ઘાસના અભાવે પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ ખાતી હોય એ જાણે કે સ્વાભાવિક ગણાવા માંડ્યું છે.
[3] નગરમાં પક્ષીઓ માટે કોઈ જગ્યા નથી. પક્ષીઓના ટહુકા ડોરબેલ કે ટીવી મારફતે સાંભળીને સંતોષ માનવો પડે છે.
[4] શહેરમાં ચોખ્ખી હવા માટે ફાંફા મારવા પડે છે.
[5] શહેરમાં લાજ શરમ નેવે મુકાઈ ગયા છે. ખાસ કરીને કન્યાઓ અને મહિલાઓની બાબતમાં.
… ઉપર જણાવેલી બાબતો રજૂ કરતી હોય એવી અનેક કવિતાઓ ,વાર્તાઓ કે અન્ય પ્રકારની રચનાઓ આપણે માણી ચૂક્યા છીએ. પરંતુ આજની તારીખે આ તમામ મુદ્દાઓ સાથે મને સો ટકા સહમત થવા જેવું લાગતું નથી.
કારણ કે મને લાગે છે કે…
- હજી શહેરમાંથી માણસાઈએ સંપૂર્ણ વિદાય લીધી નથી.
-શહેરમાં હજી પણ ગાયમાતાને ખાવા માટે ક્યાંક ક્યાંક ઘાસનાં તરણાં નસીબમાં છે.
- શહેરના બહારના વિસ્તારમાં રહેતા લોકોને કોકિલનો કલશોર કે મોરલાનો કેકારવ કે કબૂતરનું ઘૂ ઘૂ ઘૂ સાંભળવા મળી શકે છે. જો સાંભળવાનો ઈરાદો હોય તો!
- જો શહેરમાં હજી પણ કેટલીક જગ્યાએ ચોખ્ખી હવા મળી શકે છે. અલબત્ત એ માટે આઘાંપાછાં થવું પડે.
- છેલ્લો મુદ્દો નાજુક છે. ગેરસમજ કરે એવો છે. પણ આજની નારી જ્યારે તમામ ક્ષેત્રમાં પોતાની શક્તિ પૂરવાર કરે રહી છે ત્યારે કઈ કન્યા ખરેખર આવું કહેશે કે :
ત્રાજવે ત્રફેંલા મોરની ભેળી હું છાનકી વાતું કરું રે લોલ
લોલ, મારે મોભારે કાગડો બોલે ને અમથી લાજી મરું રે લોલ [રમેશ પારેખ નાં ગીતમાંથી]
એટલે બિન જરૂરી લાજ શરમ નેવે મુકાઈ ગયા હોય તો સમયનો તકાજો છે. બાકી .. શરમાતી કન્યાઓ હજી પણ જોવા મળી શકે છે.
… પણ ધારો કે ભવિષ્યમાં ખરેખર શહેરનું જીવન ઉપર જણાવેલી તકલીફો ના પ્રભાવ હેઠળ સો એ સો ટકા આવી જાય તો .. તો … તો … મારા જેવો અ- કવી કેવી રચના કરે.
એક કલ્પના રજૂ કરવાનું મન થાય છે.
