Tag Archive | અમિતાભ બચ્ચન

બચ્ચન અને બુઢાપો

Amitach Bachchan photographed by Studio Harcou...

Image via Wikipedia

અગાઉ એક ગમ્મત-લેખ નરેન્દ્ર મોદી અને અમિતાભ બચ્ચન બંને કઈ કઈ બાબતોમાં સરખા છે! માં  અમે લખેલું કે:  અમિતાભ પર તો આરોપ છે કે એણે તો પહેલા મારફાડવાળી ફિલ્મોમાં સચોટ અભિનય કરીને દેશના યુવાનોને બગાડ્યા ને હવે “કભી અલવિદા ના કેહના” અને “ચીની કમ” જેવી ફિલ્મોમાં એવોજ સચોટ અભિનય કરીને દેશના બુઢ્ઢાઓને પણ બગાડે છે. 

બુઢ્ઢા હોગા તેરા બાપ  ફિલ્મ દ્વારા અમારી આ ગમ્મત વધારે  મજબૂત  થાય છે.

ફિલ્મ માત્ર  મનોરંજન માટે બનેલી છે. અત્રે  એ ફિલ્મનું અવલોકન રજૂ  કરવાનો ઈરાદો નથી.

ઈરાદો બચ્ચનજીના બુઢાપા વિષે થોડીક  વાતો કરવાનો છે.

આમ તો ૧૯૮૦ની આસપાસ જ અમિતાભ બચ્ચનની અભિનય ક્ષમતા માટે શંકા કરનારાઓ ; અમિતાભ બચ્ચન હવે બુઢ્ઢા થઈ ગયા છે. એની ફિલ્મ્સ હવે  નહિ ચાલે … એવાં પ્રમાણપત્રો અપાવા  લાગ્યાં હતાં. એના વિકલ્પમાં બીજા અર્ધો ડઝન જેટલાં કલાકારોનાં નામ પણ અપાતાં હતાં.  પરંતુ એવું બન્યું નહિ. બચ્ચનગાડી  ચાલતી જ રહી.

ત્યારબાદ બે દશકા પછી એક સમય એવો આવ્યો કે એની  ફિલ્મ્સ ઉપરાઉપરી નિષ્ફળ જવા લાગી.  તે માટે ત્યારની નવી  પેઢીનાં દર્શકોને જશ આપવામાં આવતો હતો કે, આ નવી પેઢીએ બચ્ચનને ફેંકી દીધા  છે!

પૂજા બેદીએ બચ્ચન માટે એ મતલબનું પણ કહેલું કે:  હવે અમિતાભ બચ્ચન નહિ ચાલે. એમને ઘરના ખૂણામાં બેસીને પોતાનો ભવ્ય ભૂતકાળને  યાદ કરીને સંતોષ માનવો જોઈએ. અભિનયનો મોહ છોડી દેવો જોઈએ.

એ વાતને પણ એક દશકા જેટલો સમય થઈ ગયો છે.  છતાં અમિતાભ હજી મનોરંજનનાં મેદાનમાં ઊભા છે અને પૂજા બેદી ક્યાં ખૂણો પાળવા બેઠાં છે એની માહિતી ક્યારેક ક્યારેક જ મળે છે.  એમાં એમનોય વાંક નથી.  બજારનાં ભલભલા નિષ્ણાતો બચ્ચનના નામ પર ચોકડી મૂકવાની ભૂલ કરી  બેઠાં હતાં.

અમારું કહેવાનું એવું નથી કે:  બુઢ્ઢાઓએ બચ્ચનવેડા કરવા જોઈએ. 

પરંતુ બચ્ચન પાસેથી શીખવા જેવી કેટલીક બાબતો છે:

* પોતાના વ્યવસાય અને કામ પ્રત્યેની લગન.

* પડ્યા પછી પણ ઊભા થવાની કળા.

* શરીર તેમ જ મનને ઉમંગથી ભર્યાં ભર્યાં રાખવાંની રીત. .

*નવી નવી રીતરસમો અપનાવવાની ધગશ. ખાસ કરીને નવી ટેકનોલોજી અપનાવવામાં રસ દાખવવો. એમાં વધતી જતી ઉમરને બાધારૂપ ન માનવી.

*બીમારીનો સામનો કરવાની ક્ષમતા કેળવવી.

*નવી પેઢી સાથેનો સમ્પર્ક જાળવી રાખવાની આવડત.

*બીજાઓને માન આપવાની રીત.

* જે કામ કરવું તે પૂરી નિષ્ઠાથી કરવું.

*વિરોધીઓથી અને વિવાદોથી ગભરાવું નહિ. એમનો સામનો પણ પોતાનું ગૌરવ જળવાય તે રીતે કરવાની રીત.

*જાહેરમાં સંયમ પૂર્વકનું વર્તન.

આ યાદી હજી લાંબી થઈ શકે તેમ છે. 

ને  બચ્ચનમાં કેટલીક નબળાઈઓ પણ હશે. પરંતુ એમની ખૂબીઓની સામે એમની મર્યાદાઓ ઝાંખી  પડી જાય છે.

મિત્રો, બ્લોગલેખન માટે પણ  અમિતાભ  બચ્ચન ઉદાહરણરૂપ છે.

ઘટનાઓ ઘટક ઘટક!

તેલથી ભરેલો ડબ્બો આડો પડી જાય અને તેમાંથી તેલ વહેવા લાગે તેમ  ઘર ઘરમાંથી પ્રજા રસ્તા પર વહેવા લાગી!

ચંદ્ર પહેલાં તો ગભરાયો  કે ,  સાલું આ શું થયું?  આજે શરદ પૂનમ તો નથી અને આ પ્રજા આમ ગાંડીતૂર!

ત્યાં તો આરામ ફરમાવી રહેલી ચાંદનીએ કહ્યું કે: આ તો હમણાં આપણાં તરફ જે દડો આવતો હતો ને એની અસર છે!

“ઓહ!” ચંદ્રને અછાંદસ કવિતા સૂઝી:

આટલાં લોકોને

આટલો વખત

ને આવી રીતે

રસ્તા પર

મેં

કદી જોયાં નથી!!!!

બચ્ચનજી જેવા બચ્ચનજી પણ પોતાના દીકરાની સાથે, વધારે શુભ ચોઘડિયાની “પ્રતિક્ષા” કર્યા વગર  ”જલસા” ની બહાર નીકળી પડ્યા.

તેઓ ગાડીમાં બેઠા પછી  જુસ્સાથી ઉછળી પડ્યા ને પરિણામે તેમની ગાડીનું છાપરું  ઊડી ગયું.

બચ્ચનજીને   જોઈને ચાંદનીના મોંઢામાંથી “wow…..”  નીકળી ગયું.

ચંદ્ર ધરાઈ ધરાઈને રસ્તા પર નીકળી પડેલી યુવતીઓને જોવા લાગ્યો!

ચાંદની ધ્યાનમાં આ વાત આવી ગઈ. તે  વાદળિયો પરદો ખેંચવા લાગી!

ચંદ્ર બબડ્યો: રહેવા દેને! હવા આવવા દેને!

ચાંદની બબડી: અરે! બારણાં જ બંધ કરવાં પડશે! આ જોતા નથી? ફટાકડાથી ભાગેલાં  મચ્છરો આવવા લાગ્યાં છે!

…..

” બેટા, રાહુલ .. ” મમ્મીએ વહાલા દીકરાને કહ્યું: દેખ! પબ્લિક કિતની ખુશ હૈ!રાસ્તે  પર આ ગઈ હૈ. તુમ અગર ઇસસે આધી પબ્લિક કો ભી રાસ્તે પર  લા સકોગે તો તુમ જરૂર ગાદીપતિ બન જાઓગે!

“મૈ કોશિશ કરુંગા. મમ્મી”

“જલ્દી કરના. રાહુલ. વક્ત ચલા જાયેગા”

આખા દિવસની મજૂરીથી થાકેલી ગરીબી પર શોર શરાબાની જરાય અસર થઈ નહીં!

તે  ફૂટપાથ પર ફાટીતૂટી ચાદરથી પોતાનું મોં  ઢાકીને ઘસઘસાટ ઊંઘતી હતી!!!

“જોયું? છે આમને કશી ચિંતા? ” એક મહિલાએ એના પતિને કહ્યું.

.. ને એના પતિદેવને યાદ આવ્યું કે, ઊઘની ગોળીઓ ખલાસ થવા આવી છે.

મોંઘવારી નામની બાઈ એક ખૂણામાં ઊભી ઊભી આવનારા દિવસોની ફિકર કરવા લાગી કે:

કાલથી લોકો ફરી મારા નામના છાજિયાં  લેશે!

ત્યાં તો પૂર ઝડપે મોંઘેરી ગાડીમાં આવેલી શ્રીમતી પ્રગતિએ એ બાઈની  સામે જ  પોતાની ગાડી ઊભી રાખી દીધી!

પોતાની ગાડીમાં મોંઘવારીને લિફ્ટ આપતા શ્રીમતિ પ્રગતિએ ધરપત આપતાં કહ્યું કે: ડોન્ટ  વરી. મને ચાહનારા લોકોએ જખ મારીને તને ચાહવી પડશે!

….

પ્રજા  મોડી રાત સુધી રોડપતિ બની તો ..

બીજે દિવસે બપોર થતાં પહેલાં તો કેટલાક લોકો  કરોડપતિ બન્યા!!!!

… ..

એક વૃદ્ધ પણ મક્કમ માણસે પોતાની બેઠક જમાવી.

હવે બધાં ધ્યાનથી તેના તરફ જોવા લાગ્યાં.

કવિઓ નવાં કાવ્યો રચવાના કામે લાગ્યા!

સૂરજે પોતાની ગરમીનો સપ્લાય વધાર્યો!

એક બાળકે એના પપ્પાને કુતૂહલતાથી પૂછ્યું કે:

પપ્પા,  ક્રાંતિ એટલે શું?

ને એના પપ્પા ભૂતકાળમાં  સર્ચ કરવા લાગ્યા!

A.C. ના સેલ્સમૅન  ભરબપોરે ઘરઘરના બારણે ઘંટારવ કરવા લાગ્યા.

સમયે  દર્દશામક દવા લઈને પણ પોતાનું કામ ચાલું રાખ્યું!

માન્યતાને ધોબીપછાડ! ICUમાં દાખલ!!!!

માન્યતાને ધોબીપછાડ! ICUમાં દાખલ!!!!

આ ખબર વાયુવેગે ફિલ્મીજગતમાં ફેલાઈ ગયા.  મુન્નાભાઈ  પર ફોન પર  ફોન આવવા લાગ્યા!

વીર મીડિયાવાળાએ મુન્નાભાઈના ઘરની બહાર અડ્ડૉ જમાવી દીધો. કેટાલાક તો કેમેરા સાથે વિવિધ હોસ્પિટલ્સમાં પહોંચીને બક્બક કરવા લાગ્યા.  જેમ કે : આપ દેખ રહે હૈ ..  યે આપકે સામને બીચકેન્ડી હોસ્પિટલ હૈ.  આપકો માલુમ હોગા કિ સુપરસ્ટાર અમિતાભ બચ્ચનકી બીમારીકા ઇલાજ  યહાં કિયા ગયા થા  ઔર વે મૌત કો હરાકર યહાં સે વાપસ હમારે  બિચ આયે થે… આજ  યહી  ચમત્કારિક જગહ પર  માન્યતા કા ભી ઇલાજ હો રહા હો ઐસી સંભાવના સે ઇન્કાર  નહીં કિયા જા સકતા. હમ પૂરી કોશિશ કર રહે હૈ કિ આપ કો માન્યતા  ઔર માન્યતા કી હાલત કે બારે મેં  સબકૂછ બતાયા જાય…  લેકિન અભી લેતે હૈ છોટા સા બ્રેક ઔર આગે કી ખબર લેકે જલ્દ હી વાપસ આતે હૈ…

પતંગિયાં જેવી છોકરીઓ જનતાની વચ્ચે જઈને ભાતભાતના સવાલો  પૂછવા લાગી. જેવા કે:

આપ  માન્યતા કે બારે મેં ક્યા જાનતે હૈ? આપને માન્યતા કો કભી દેખા હૈ ?

ભાઈસાબ, આપ માન્યતા કે લિયે કુછ શુભકામના  દેને ચાહતે હૈ ?

ક્યા આપ માનતે હૈ કિ  માન્યતા પર જો હમલા હુઆ હૈ વો ગલત હૈ ?

આપ બતાઈયે કિ મુન્નાભાઈ અબ ક્યા એક્શન લેંગે?

…. ટીવી પરથી  માન્યતાની હાલત માટે વિવિધ  વિકલ્પો માટે SMS કરવાની માંગણીઓ  થવા લાગી.

માન્યતા જલ્દી સાજી થઈ જાય તે માટે લોકોના સંદેશાઓ ટીવી પરથી પ્રસારિત થવા લાગ્યા. જેવા કે:

માન્યતા તુમ જલ્દી અચ્છી હો જાઓ.  હમે  મુન્નાભાઈ કી  જરૂરત હૈ ઔર મુન્નાભાઈ કો તુમ્હારી!

મુન્નાભાઈ આપ હિંમત  મત હારના. હમ આપ કે સાથ હૈ.

માન્યતા કો પટકાનેવાલે કો સખ્ત સજા દી જાય.

માન્યતા તુમ્હેં કુછ નહીં હોગા.  સબ કી દુવાએં રંગ લાયેગી.

..મુન્નાભાઈની   હાલત કફોડી થઈ ગઈ હતી! માન્યતા તેની સામે જ સહીસલામત હતી અને મીડિયાએ ઉપાડો લીધો હતો!!  તેને સમજાતું નહોતું કે આ ખબર  ક્યા કારણસર ફેલાણી!!

તે  વારંવાર સરકિટને ફોન લગાડતો  હતો પણ ફોન લાગતો જ નહોતો.  મુન્નાભાઈની અકળામણનો પાર નહોતો.

… ને સરકિટનો સામેથી જ ફોન આવ્યો…

– ભાઈ યે મૈ ક્યા સુન રહા હૂઁ ?

–મેરી વાટ લગને કા ખબર સુન રહા હૈ તૂ  !

-ભાઈ ટેન્શન  મત લે .  માન્યતા કો કુછ નહીં હોગા.

-અરે માન્યતા કો કુછ નહીં હુઆ હૈ.   યે ગલત ખબર   હૈ.  સરકિટ પતા લગાઓ કિ યે ખબર કૈસે ફેલ ગઈ !

મુન્નાભાઈએ સરકિટને તમામ લફડાની વાત કરી.

-તુમ શાંત હો જાઓ ભાઈ. મૈ  પતા લગાતા હૂં કિ યે લફડા કૈસે હો ગયા!

- દેર મત કરના. ઔર યે ભી દેખના કિ યે લફડા અમરસિંહજી ને  તો નહીં કિયા હૈ!

- મૈને બોલા ના?  તુમ ફિકર મત કરો ભાઈ.

… ને કલાક પછી સરકિટનો ફોન આવ્યો.

– ભાઈ પતા લગ ગયા હૈ.  માન્યતા કો પટકાનેવાલેકા પતા લગ ગયા હૈ.

– તૂ ક્યા બક રહા હૈ. માન્યતા તો મેરે સામને હૈ.  ઔર ઉસકો કુછ નહીં હુઆ  હૈ.

– ભાઈ યે દૂસરી માન્યતા હૈ ઔર ઉસકો એક બ્લોગર પછાડ રહા હૈ.

–  મેરી નહીં તો કિસી ભી  માન્યતા પર વો ઐસા  જૂલ્મ ક્યોં કર રહા હૈ  બદનામી તો મેરી હો રહી હૈ.

- વો તો બહોત સારી માન્યતા કો પછાડ  રહા હૈ.

–  લેકિન ઉસે કોઈ રોકતા નહીં હૈ?

– વો લિખકર માન્યતા કો પછાડ  રહા હૈ ભાઈ.  ઉસે રોકા નહીં જા સકતા.  વો રાઈટર હૈ.  ઔર વો તેરી  માન્યતા કે બારે મેં નહીં લિખતા હૈ.  સબ કી માન્યતા કે બારે મેં લિખતા હૈ.

– તો ઉસે બોલના!

- ક્યા બોલુ ?

– બોલના કિ  એક ટીપ્પણી લિખે  કિ — યે મુન્નાભાઈવાલી માન્યતા કી  બાત નહીં હૈ.

– સમજ ગયા ભાઈ ઔર ઉસે ભી સમજા દેતા  હૂઁ .

– જલ્દી કરના. મેરા દિમાગ કી દુકાન કા શટર બંધ હો ગયા હૈ.

– તૂ  ટેન્શન મત લે ભાઈ. શટર હમ ખોલ દેંગે.

આમના સામના: અમિતાભ ઔર જાવેદ અખ્તર કા

[મિત્રો, અમિતાભ બચ્ચન ગુજરાતના બ્રાંડ એમ્બેસેડર બન્યા એ વાત ઘણાંને ગમી નથી.  એ વાત જાવેદ અખ્તર સાહેબને પણ ગમી નથી.  દરેકને પોતાની માન્યતાઓ ધરાવવાની આઝાદી છે.  એ માન્યતાઓ પાછળ અનેક પરિબળો કામ કરતા હોય છે. અમે એ વાતમાં અત્યારે નથી પડતા. અમે ગમ્મત ખાતર , અમારી  કલ્પના શક્તિના જોરે એક  દૃશ્ય રજૂ કરીએ છીએ.આ  દૃશ્યમાં  જાવેદ સાહેબ અને અમિતાભ  આમને સામને આવી જાય છે.  અને જોઈ લો  કે  શું થાય છે]

જાવેદ અખ્તર  : વિજય! વિજય, તૂ  યે ક્યા કર રહા હૈ? તેરા દિમાગ તો ઠીક હૈ?  તૂ ગુજરાત કા બ્રાંડ એમ્બેસેડર બન ગયા હૈ! વહી મોદીકે ગુજરાત કા?

અમિતાભ: પહલી બાત તો  મૈ યે કહુંગા જાવેદ સાહબ, કિ મૈ વિજય નહીં હૂં. મૈ અમિતાભ બચ્ચન હૂં. હરિવંશરાય બચ્ચન કા બેટા. અપને બાબુજી કા બેટા. મૈ વહી કરુંગા , જો મેરે બાબુજી કે સંસ્કાર કહેંગે.

જાવેદ અખ્તર  : ભૂલ ગયા? મૈને તુજે વિજય બનાયા થા. તું  વૈસા બોલતા થા, જૈસા મૈ બુલવાના ચાહતા થા! તું વૈસા કરતા થા, જૈસા મૈ કરવાના ચાહતા થા!

અમિતાભ : વો  બાત અલગ થી.  વે  કહાનિયાં થી. યે હકીકત હૈ. વો વિજય આપકા કિરદાર થા. લેકિન યે અમિતાભ બચ્ચન આપકી કહાનીકા કિરદાર નહીં હૈ.  જો આપકે બતાયે હુએ રાસ્તે પર ચલે.

જાવેદ: તૂજે અમિતાભ બચ્ચન બનાયા કિસને? વિજયને.વિજય નહીં હોતા તો અમિતાભ નહીં હોતા.

અમિતાભ : અગર અમિતાભ નહીં હોતા તો વિજય ભી નહી હોતા. સિર્ફ કિરદાર સે કુછ નહીં હોતા. વિજયકો આવાજ કી બુલંદી કિસને દી? વિજય કો અભિનય સે સંવારા કિસને? જાવેદ સાહબ, આપ એક લેખક  હૈ.  આપકા કામ હૈ કહાની લિખને કા. કિરદાર બનાને કા. મેરા કામ હૈ કિરદાર કો નિભાના. હમ દોનોંને અપને અપને કામ અચ્છી તરહસે નિભાયે.  આપ કહાની લિખ સકતે હૈ. મેરી જિંદગી  નહીં લિખ સકતે.

જાવેદ અખ્તર: મૈને તેરી જિંદગી બનાઈ હૈ વિજય.

અમિતાભ: ફિર વહી બાત! જાવેદ સાહબ,  મૈ અમિતાભ હૂં. વિજય નહીં. આપ ઔર  મીડિયા સિર્ફ કહાની બના સકતે હૈ. મેરી જિંદગી  નહીં બના સકતે.  મેરી જિંદગીમેં ઇતને તૂફાન આયે હૈ કિ જિતને તૂફાન આપકી કહાનીમેં નહીં આયે થે.

જાવેદ : તૂફાનકે સામને લડને કા હોંસલા મૈને તૂજે દિયા હૈ. વિજય.

અમિતાભ : મુઝે તૂફાનસે લડનેકા હોંસલા મેરે બાબુજી ને દિયા હૈ. આપને યે કવિતા તો સુની હોગી.

[અમિતાભ આંખો બંધ કરીને જુસ્સાભેર કાવ્ય પઠન કરવા લાગે છે.]

વૃક્ષ હો ભલે ખડે,

હો ઘને, હો બડે,

એક પત્ર છાંહ ભી ,

માંગ મત, માંગ મત, માંગ મત,

અગ્નિપથ, અગ્નિપથ, અગ્નિપથ.

તૂ ન થકેગા કભી,

તૂ ન થમેગા કભી,

તૂ ન મુડેગા કભી,

કર શપથ, કર શપથ, કર શપથ,

અગ્નિપથ, અગ્નિપથ, અગ્નિપથ.

યહ મહાન દૃશ્ય  હૈ,

ચલ રહા મનુષ્ય હૈ,

અશ્રુ, સ્વેદ, રક્ત સે,

લથપથ,લથપથ,લથપથ,

અગ્નિપથ,અગ્નિપથ,અગ્નિપથ.

મિત્રો, અમિતાભનું કાવ્યપઠન પૂરું થયું એટલે એણે આંખો ખોલી ને જોયું તો જાવેદસાહેબ હતાં નહીં!

ને અમિતાભે જોરથી  ગુજરાતીમાં બૂમ પાડી.. “ખૂશ્બૂ ગુજરાતકી” માં પાડે છે એવી જ રીતે..

“એ… કાકા….. “

વાહ! ક્યા SCENE હૈ!

વાહ! ક્યા SCENE હૈ!

મિત્રો, આ બ્લોગ પર અમે એક લેખ મૂકેલો. જેમાં નરેન્દ્ર મોદી અને અમિતાભ બચ્ચન વચ્ચેની સરખામણી કરવાનો હળવાશભર્યો પ્રયાસ કર્યો હતો. જેમાં અમે એક કલ્પના કરેલી કે આ બંનેને એક જગ્યાએ ભેગા કરવા જોઈએ.

નરેન્દ્ર મોદી અને અમિતાભ બચ્ચન બંને કઈ કઈ બાબતોમાં સરખા છે!

આમ તો એ એક તુક્કા જેવી જ વાત હતી! પરંતુ એ તુક્કાએ પણ હકીકતનું રૂપ લઈ લીધું! ફિલ્મ “પા” ના પ્રમોશનના પ્રસંગે બંને કાલે  મળ્યા. આ વખતે બંનેની ભેગી તસવીર છાપાંમાં જોવા મળી. અમારે કહેવું પડ્યું કે વાહ! ક્યા SCENE હૈ!

અને હા, શિયાળો બિલ્લીપગે ગુજરાતમાં આવી ચૂક્યો છે. તો માણો કેટલાક અન્ય દ્શ્યો!!!! અને પસંદ પડે તો કહેજો કે :!

વાહ! ક્યા SCENE હૈ?

શિયાળાની સવારના કેટલાક દ્શ્યો!

ધુમ્મસના શેમ્પૂથી નહાતો સૂરજ!

સૂરજની સાક્ષીની રાહ જોતી સ્ટ્રીટ લાઈટ !

જાગેલાને જગાડવા મથતો પૂજારી!

ગુનાખોરીનું પોટલું બાંધતો હોય એમ બિસ્તરો બાંધતો રાતપાળીનો પોલિસ જમાદાર!

બાકીની ઊંઘ પૂરી કરવા ઘર તરફ જતો નાઈટ- વોચમેન!

માલિક સાથે મોર્નિંગવૉકમાં નીકળેલા કૂતરાની સામે સૂત્રોચ્ચાર કરતાં શેરીનાં કૂતરાં!

સ્પોર્ટસશૂઝની મદદથી  ઘડપણને ભગાડવા ઝડપથી ચાલતો   સિનિઅર સીટીજન!

બાઈકની સાથે સાથે, સિનિઅર સીટીજનને હેરાન કરવાનો જીવનમંત્ર લઈને નીકળી પડેલો જુનિઅર સીટીજન!

સીધી ચાલ  ચાલનારાંને  આડી ચાલ ચલાવતી રસ્તે રઝળતી ગાયો!

ઘટનાઓનો ભાર ઘેર ઘેર વેચીને પરત ફરી રહેલો છાપું ફેંકનારો!

નવોનક્કોર થઈને જૂના સમાચારો ખરીદવા બેઠેલો પસ્તીની દુકાનવાળો!

દુકાનની સામે સ્વેટર પહેર્યાં વગર ચણવા નીકળી પડેલાં કબૂતરો!

ટ્યુશન કલાસની બહાર જામેલો શિક્ષણપૂડો!

હોમવર્કથી ભરેલાં દફતરોની સમયસર ડીલિવરી કરવા સ્કૂલ તરફ દોડતી રિક્ષાઓ!

રસ્તા વચ્ચે પહોંચેલી, જોબનથી ફાટ ફાટ એવી ઉભરાતી ગટર!

મગજના ફરેલાને સરનામું પૂછતો એક અજાણ્યો!

ગરીબીને ભગાડવા જોર કરતો હોય એવાં જોરથી ગાંઠિયાનો લોટ બાંધતો કારીગર!

GIDC તરફ સાયકલો પર નીકળી પડેલા, ઔદ્યોગિક પ્રગતિના આંકડા જેવા કામદારો!

હનુમાન ચાલીસાના તાલે તાલે ગ્રાહકના માથાનો ભાર હળવો કરતો  કેશકલાકાર!

પેસેંજરો આવીને ખીસાં ગરમ કરે  એની રાહમાં  તાપણે બેસીને હાથ ગરમ કરતા રિક્ષાવાળાઓ!

શિક્ષિત ગુલામોને પકડવા માટે  નીકળી પડેલી કંપનીઓની બસો!

બગીચાને બાંકડે  બેસીને કવિતાને કાલાવાલા કરતો કવિ!

જોડકાં જોડો અને કરોડપતિ બનો!

Cartoon Clipart

તસવીર: http://www.clipartoday.com/clipart/cartoons/cartoon/cartoon_266207.html

રવિવારની સવાર હતી. રજાનો દિવસ હતો. જશુભાઈના હાથમાં ચાનો કપ હતો. સામે જીતુ હતો.

જીતુએ સવાલ કર્યો: પપ્પા, એક સવાલ પૂછું?

રહેવા દે.તું મારું દિમાગ ખરાબ ના કરીશ.

તમારું દિમાગ ખરાબ જ છે. ઉપયોગ નહીં કરો તો વધારે ખરાબ થશે. માટે મારા સવાલનો જવાબ આપો કે – બાપને શિષ્યનું નામ ફળ્યું નહીં ને બેટાને ગુરુનું નામ ફળ્યું નહીં તો એ બાપ-બેટો કોણ ને એ ગુરુ-શિષ્ય કોણ?

તને ક્યાંથી આવા ઢંગધડા વગરના સવાલો સૂજે છે?

પ્રયત્ન તો કરો. મમ્મીના હાથની ચાનું તો માન રાખો.

મને તારા સવાલમાં કશી ગતાગમ પડતી નથી.

ગતાગમ હું પાડું. જૂઓ. એક બાપ છે. એને એક બેટો છે. સામે એક ગુરુ છે ને એ ગુરુને એક શિષ્ય છે. આટલું બરાબર સમજાયું?

સમજાયુ.

હવે ધ્યાનથી સાંભળો. એ બાપને પનારો પડે છે પેલા શિષ્યનાં નામસાથે. પણ એમાં એ જોઈએ એવા ફાવતા નથી. એવી જ રીતે એ બેટાને પનારો પડે છે પેલા ગુરુનાં નામ સાથે. પણ એનેય એમાં ખાસ ફાયદો થતો નથી. તો એ બાપ-બેટો કોણ? ને એ ગુરુ-શિષ્ય કોણ?

જશુભાઈ કામે લાગી ગયા. જીતુ રમવા જતો રહ્યો. જમવા ટાણે ફરી ભેગા થયા ત્યારે જીતુએ જવાબ માંગ્યો.

તું મને નિરાંતે ખાવા તો દે.

ખાધાં પછી પણ જશુભાઈ પાસે જવાબ નહોતો! જીતુએ એમની મુશ્કેલી ઓછી કરવા કહ્યું: પપ્પા, એ બાપ-બેટો બંને ફિલ્મી દુનિયાના જાણીતા કલાકારો છે. હવે તો એકદમ આસાન થઈ ગયું.

તું અમિતાભ અને અભિષેકની વાત તો નથી કરતો?

બિલકુલ સહી જવાબ. પણ પપ્પા, હજી ગુરુ-શિષ્યનાં નામ બાકી રહ્યાં. દિમાગ દોડાવો.

નથી દોડતું દીકરા.

જૂઓ.તમારે માટે એક હેલ્પ-લાઈન ખોલી આપું છું. એ ગુરુ-શિષ્ય મહાભારતનાં પાત્રો છે.

મહાભારતમાં તો ગુરુ દ્રોણ હતા

શાબાશ પપ્પા! હવે શિષ્યનું નામ બોલોજી.

અર્જુન?

અર્જુન નહીં. બીજા શિષ્યનું નામ બોલો. બીજો શિષ્ય મારા જેવો હતો. ગુરુના કલાસ ભરે નહીં છતાંય પાસ થાય એવો.અર્જુનને પણ ભારે પડે એવો.

એકલવ્ય?

બિલકુલ સહી જવાબ!

હવે સમજાયુંને કે અમિતાભને કે શિષ્યનું નામ ફળ્યું નહીં ને અભિષેકને ગુરુનું નામ ફળ્યું નહીં.

મને હજી તારી વાતમાં કશી સમજણ પડતી નથી.

મને તમારાં સામાન્ય જ્ઞાન માટે દયા આવે છે પપ્પા. તમને એટલી ખબર નથી કે અમિતાભની ‘એકલવ્ય’ ફિલ્મ ચાલી નહીં ને અભિષેકની ‘ દ્રોણા’ ચાલી નહીં.

ઓહોહોહો!!! તું કેવાં કેવાં જોડકાં જોડે છે? છાનોમનો ભણવાનું કર.

એ.. આવાં જોડકાં જોડીએ ને તો સામાન્ય જ્ઞાન વધે ને ક્યારેક કરોડપતિ થઈ જવાય! પપ્પા, તમે હજી ‘સ્લમ્ડોગ-કરોડપતિ’ જોઈ નથીને? જોઈ નાખો. પછી એ બાબત મારી સાથે ચર્ચા કરજો. આપણે ફરી મળીશું સાંજનાં ભોજન વખતે. ત્યાં સુધી તમે કરો આરામ અને હું જાઉં છું રમવા.

હેં બાપુ… ઓલ્યો અમિતાભ બસ્સન સે ઈ પાસો ભેખડે ભરાવાનો થ્યો સે?

 

ગામ છે. ડેલી છે. બાપુ છે. ભગો છે ને ડાયરો છે.બે જણનો જ ડાયરો. બાપુ બોલે તો ભગો હોકારો ભણે ને ભગો બોલે તો બાપુ હોકારો ભણે. તગતગતી બીડીઓના સહારે ડાયરો જામ્યો છે.

ભગો: હેં બાપુ… ઓલ્યો અમિતાભ બસ્સન સે ઈ પાસો ભેખડે ભરાવાનો થ્યો સે?

બાપુ: કેમ એવું પુસવું પડે સે?

ભગો: આજે સે ને એનું નામ સાપામાં આવ્યુ સે.

બાપુ: એનું નામ સાપામાં નો આવ્યું હોય એવો એકેય દી ગ્યો સે ખરો?

ભગો: પણ બાપુ .. સમાચાર એવા સે કે ઈ ઊભો રેવાનો સે.

બાપુ: ઊભો રેહે તો થાકી જાહે. આમેય હાજોમાંદો તો રે સે.

ભગો: એમ વાત નથી બાપુ.

ભગો: તો કેમ સે ? મોઢામાંથી ફાટ્યની.

ભગો: ઈ કદાસને સૂંટણીમાં ઊભો રે એવા ખબર સે.

બાપુ: તો તો પાકે પાયે ભેખડે ભરાહે.

ભગો: મને એમજ લાગે સે. હાર્યા વગર નો રે. એક વખત સૂંટાણોતો પણ રાજીનામું દેવું પડ્યુંતુ કે નઈ?

બાપુ: હાસી વાત સે. એણે બઉગુણા જેવા મોટા નેતાને હરાવ્યોતો. પણ પસી રાજકારણમાં એને ફાવ્યું નઈ.

ભગો: એટલેજ કઉ સું કે હવે ફરીથી નો સૂંટાય. હારી જ જાય.

બાપુ: હારે તો નઈ. ફિલમની લાઈનનું ગલુડિયું ઊભું રે ને તો એય સૂંટાય જાય.

ભગો: તો પસી બાપુ ભેખડે ભરાવાની વાત ક્યાંથી આવી?

બાપુ: તુ હમજ્યો નઈ. રાજકારણના ખેલ ખેલવાનું એનું ગજુ નથી. એટલે ઈ ઊભો જ નો રે.

ભગો: પણ ઓલ્યો જાદુગર ઊભો કરી દે તો?

બાપુ: ક્યો જાદુગર?

ભગો: અમરસિંહ .બીજો કોણ?

બાપુ: તો કેવાય નઈ. ઈ ભલભલા ખેલ પાડી દે એવો સે. એ આજકાલ્ય માથા ગોતતો ફરે સે.

ભગો: અમરસિંહ વળી એને મોટોભાઈ ગણે સે. મોટાભાઈ મોટાભાઈ કરીને શરમમાં નાખી દેહે.

બાપુ: બસ્સને શરમ રાખ્યા વગર ના પાડી દેવી જોઈએ. અરે ભાઈ એને આખી દુનિયા એક કલાકાર તરીકે પૂજા કરે સે. એણે વળી કોઈ પક્ષમાં ભળવું જ સું કામ જોઈ?

ભગો: એના ઘરવાળા ઓલ્યા જયાબેન કેવા વાતવાતમાં ભેખડે ભરાય જાય સે.

બાપુ: એણે ય રાજકારણથી સેટા રેવું જોઈ. પણ નથી રઈ હક્તા. રાજકારણના રંગ જ એવા સે.

ભગો: તો અમિતાભ બસ્સનન હવે જાતી જિંદગીએ ઈ રંગે રંગાહે?

બાપુ: મારું માનવું સે કે નઈ રંગાય. પણ જો ભૂલેસૂકેય રંગાહે તો…

ભગો: તો?

બાપુ: તો ભેખડે ભરાહે.

પછી તો બાપુએ હાથ ધર્યો ને ભગાએ તાળી દીધી.આમ બાપુ ને ભગો બેઉ રાજી થાય છે એક્બીજાને તાળીઓ દે છે ને ડાયરો જામે છે.

નરેન્દ્ર મોદી અને અમિતાભ બચ્ચન બંને કઈ કઈ બાબતોમાં સરખા છે!

નરેન્દ્ર મોદી અને અને અમિતાભ બચ્ચન આમ જૂઓ તો તફાવતનો કોઇ પાર નહીં. નરેન્દ્ર મોદી નેતા અને અમિતાભ બચ્ચન કલાકાર. માનનારા તો મોદીને પણ મહાન કલાકાર માને છે પણ એ અલગ વાત થઈ. એમ તો બચ્ચન પણ નેતાગીરી કરવા નીકળેલા પણ એમને ખ્યાલ આવી ગયો કે નેતાગીરી માટે જે પ્રકારની કલા-સૂજ હોવી જોઈએ એ પોતાનામાં કદી આવી નહીં શકે એટલે ફરી પોતાની દુનિયામાં પાછા ફરી ગયેલા. હવે તેઓ નેતાઓ સાથે ખાટા [રાજ ઠાકરે સાથે] અને મીઠા [અમરસિંહ સાથે] સંબધો રાખીને મન મનાવી લે છે. કામધંધા ઉપરાંત બંને ઉંમર, તબિયત, સ્વભાવ, પરિવાર જેવી બાબતોમાં પણ ઘણા જુદા પડે. પરિવારની બાબતમાં મોદીને એક વાતનું મોટું સુખ કે પત્ની-પૂત્રની હરકતો માટે માફી માંગવાનો કદી સવાલ જ ઊભો થતો નથી.

મારો પ્રયાસ આ બંને કઈ બાબતોમાં સરખા છે એ રજૂ કરવાનો છે. કેટલીક બાબતો મને નજરવગી લાગી છે. જેમ કે …..

* બંને જણા કામઢા બહુ. બંનેના જણાવ્યા મુજબ બંનેની ઊંઘ પણ ઓછી.બંને જણા સાજામાંદા થઈને બીજાની પણ ઊંઘ હરામ કરી શકે એવા.

* બંનેને વિવાદો સાથે ખૂબ જ નજીકનો નાતો. કેટલીક વાર તો એવું લાગે કે વિવાદમાં રહેવું એ જ એમનો મુખ્ય વ્યવસાય હશે.

* બંનેને કાનૂની ફટકાર વાગ્યા જ કરે. મોદીને અદાલત તરફથી તો અમિતાભને આવક્વેરા-ખાતા તરફથી.

* બંનેને મિડિયા વગર ચાલે નહીં ને મિડિયા સાથે ફાવે નહીં. મિડિયા જેટલી એમની વધારે ટીકા કરે એટલો એમને વધારે ફાયદો. ચૂંટણી વખતે મોદીને અને પોતાની નવી ફિલ્મની રજૂઆત વખતે અમિતાભને. મિડિયાને પણ આ બંને સાથે પનારો પડવામાં જ પોતાની સફળતા દેખાય.

* બંને જણા કોલમવગા. કોલમ લખનાર જામી ગયેલો પત્રકાર હોય કે આથો ન આવેલાં [ખમણ- ઢોકળાનાં] ખીરા જેવો હાસ્યલેખક હોય; મોદી કે અમિતાભના દાખલા વગર એમની કોલમ અવગતે જાય! વિષય રાજકીય, સામાજિક કે આધ્યાત્મિક હોય; આ બંને બધામાં કામ લાગે. એટલે તો આ બંને ઠાવકાઈથી કહે છે કે –અમને ગાળો દેવાથી કોઈના રોટલા નીકળતા હોય તો અમને શો વાંધો હોય?

* બંનેના પ્રશંસકો અને ટીકાકારો બંને કટ્ટર! પ્રશંસકોને એમનામાં એકેય અવગુણ ન દેખાય ને ટીકાકારોને એમનામાં એકેય ગુણ ન દેખાય. વ્યક્તિ-પૂજા અને વ્યક્તિ-ફટકાર બંનેના એ અધિકારી!

* મોટા ભાગના સમાજશાસ્ત્રીઓ આ બંનેથી નારાજ. એમનો આક્ષેપ છે કે આ બંને જણા પોતાના લાભ માટે લોકોની ભાવનાને બહેકાવે છે અને તેથી સામાજિક માહોલ બગડે છે. અમિતાભ પર તો આરોપ છે કે એણે તો પહેલા મારફાડવાળી ફિલ્મોમાં સચોટ અભિનય કરીને દેશના યુવાનોને બગાડ્યા ને હવે “કભી અલવિદા ના કેહના” અને “ચીની કમ” જેવી ફિલ્મોમાં એવોજ સચોટ અભિનય કરીને દેશના બુઢાઓને પણ બગાડે છે.

યાદી તો લાંબી થઈ શકે એમ છે પણ અટકું. એક વિચાર એવો પણ આવે છે કે આ બંનેને કોઈએ એકાદ વખત તો ભેગા કરવા જોઈએ. એક મંચ પરથી આ બંનેને મુક્તપણે બોલવાનું હોય અથવા તો એક જ ફિલ્મમાં આ બંનેએ મુક્ત અભિનય આપવાનો હોય. પછી જૂઓ કોણ કોને ખાઈ જાય છે! પણ આવો ખેલ તો કોણ પાર પાડી શકે?

વિચારો અને કોઈ નામ ઠીક લાગતા હોય તો જણાવો. એ બહાને કોમેન્ટસમાં વધારો થશે. બાકી મારાં ધ્યાનમાં એક માણસ તો છે જ.