Image via Wikipedia
ભૂતને પીપળો પ્રાપ્ત થાતો રહે
જીવનો NETથી એમ નાતો રહે.
અન્યના કાનને કષ્ટ પડતું હશે
એક ગધ્ધો છતાં ગીત ગાતો રહે.
આમ તો એ કદી માંસ ખાતો નથી
કોઈનું પણ મગજ તોય ખાતો રહે.
હોય સગલાં ઘણાં તોય શું થઈ ગયું ?
હોય જો રૂપિયા તો જ નાતો રહે.
કોઈપણ કારણે થાય હલચલ ઘણી
થાય સંવાદ કે વાદ થાતો રહે.
ગાંઠિયા ના રહે માત્ર ચટણી રહે
પાછલા યુગની એમ વાતો રહે.
દિલનાં માપ પણ સાંકડાં થઈ ગયાં
સાંકડા દિલમાં તું સમાતો રહે.
બેફિકર થઈ હું મિલાવું હાથ પણ
શહેરમાં શકમંદ એકે એક જણ.
રાતદી બળતી રહે છે વીજળી
ના મળે માંગ્યા મુજબ અંધાર પણ.
શું ખરીદી લાવશે કોને ખબર!
નીકળ્યાં જેઓ શરમનું લઈ ચલણ.
કોણ વીંધાતું હશે ઘટના વડે
છે બધાં પાસે મજાનું આવરણ.
હાથમાં આવ્યા પછી છટકી જવું
દાખવે મંઝિલ સદા એવું વલણ.
જેમ દાબે ચોરના પગલાં પગી
એમ પાછળ આવતું સૌનું મરણ.
નગર તસવીર: ધવલ ઠક્કર લેખ:યશવંત ઠક્કર
આપણું નગરજીવન સાચી ને ખોટી રીતે ઘણું જ વગોવાયું છે. નગરજીવન બાબત કેટલીક મુખ્ય ફરિયાદો આવી હોય છે.
[1] નગર કે શહેરમાં કોઈ કોઈનું નથી. સાચો માણસ મળવો મુશ્કેલ છે.
[2] નગરમાં ઘાસ અને વૃક્ષોનો સફાયો થઈ જતો હોય છે . ગાયમાતાઓ ઘાસના અભાવે પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ ખાતી હોય એ જાણે કે સ્વાભાવિક ગણાવા માંડ્યું છે.
[3] નગરમાં પક્ષીઓ માટે કોઈ જગ્યા નથી. પક્ષીઓના ટહુકા ડોરબેલ કે ટીવી મારફતે સાંભળીને સંતોષ માનવો પડે છે.
[4] શહેરમાં ચોખ્ખી હવા માટે ફાંફા મારવા પડે છે.
[5] શહેરમાં લાજ શરમ નેવે મુકાઈ ગયા છે. ખાસ કરીને કન્યાઓ અને મહિલાઓની બાબતમાં.
… ઉપર જણાવેલી બાબતો રજૂ કરતી હોય એવી અનેક કવિતાઓ ,વાર્તાઓ કે અન્ય પ્રકારની રચનાઓ આપણે માણી ચૂક્યા છીએ. પરંતુ આજની તારીખે આ તમામ મુદ્દાઓ સાથે મને સો ટકા સહમત થવા જેવું લાગતું નથી.
કારણ કે મને લાગે છે કે…
- હજી શહેરમાંથી માણસાઈએ સંપૂર્ણ વિદાય લીધી નથી.
-શહેરમાં હજી પણ ગાયમાતાને ખાવા માટે ક્યાંક ક્યાંક ઘાસનાં તરણાં નસીબમાં છે.
- શહેરના બહારના વિસ્તારમાં રહેતા લોકોને કોકિલનો કલશોર કે મોરલાનો કેકારવ કે કબૂતરનું ઘૂ ઘૂ ઘૂ સાંભળવા મળી શકે છે. જો સાંભળવાનો ઈરાદો હોય તો!
- જો શહેરમાં હજી પણ કેટલીક જગ્યાએ ચોખ્ખી હવા મળી શકે છે. અલબત્ત એ માટે આઘાંપાછાં થવું પડે.
- છેલ્લો મુદ્દો નાજુક છે. ગેરસમજ કરે એવો છે. પણ આજની નારી જ્યારે તમામ ક્ષેત્રમાં પોતાની શક્તિ પૂરવાર કરે રહી છે ત્યારે કઈ કન્યા ખરેખર આવું કહેશે કે :
ત્રાજવે ત્રફેંલા મોરની ભેળી હું છાનકી વાતું કરું રે લોલ
લોલ, મારે મોભારે કાગડો બોલે ને અમથી લાજી મરું રે લોલ [રમેશ પારેખ નાં ગીતમાંથી]
એટલે બિન જરૂરી લાજ શરમ નેવે મુકાઈ ગયા હોય તો સમયનો તકાજો છે. બાકી .. શરમાતી કન્યાઓ હજી પણ જોવા મળી શકે છે.
… પણ ધારો કે ભવિષ્યમાં ખરેખર શહેરનું જીવન ઉપર જણાવેલી તકલીફો ના પ્રભાવ હેઠળ સો એ સો ટકા આવી જાય તો .. તો … તો … મારા જેવો અ- કવી કેવી રચના કરે.
એક કલ્પના રજૂ કરવાનું મન થાય છે.
જય ભોલેનાથ .
સહુ મિત્રોને મહા શિવરાત્રીના શુભ પર્વ નિમિત્તે જય ભોલેનાથ.
અહીં લોકો નથી હસતાં મહામંદી નડી ગઈ છે.
અહીં સૌને ઉદાસીની મહાઆદત પડી ગઈ છે.
જવા દો ને, અમે પ્યાલા ભરીને ભાંગ પીધી છે
અમારે શું? અમોને તો મહામસ્તી ચડી ગઈ છે.
નગર મધ્યે અમે ચાલ્યા અમે દોડ્યા અમે કૂદ્યા
કરીએ શું? અમોમાંથી શરમ થોડી દડી ગઈ છે.
હવે સગપણ તણાં બંધન રતીભર પણ નથી નડતાં
નથી પરવા હવે સગપણ તણી સાંકળ સડી ગઈ છે.
જમાનાના હવે ઝાલ્યા અમે યારો નહીં રહીએ
ખુશી કેરા ખજાનાની હવે ચાવી જડી ગઈ છે.
****
भंग मुबारक ..
भंग का रंग मुबारक…
अगर चढ जाय तो फिर
एक नया जंग मुबारक!
વિગતને નામે નરી વાર્તાઓ
સમાચારોમાં ભરી વાર્તાઓ.
કહેવાવાળો હતો રાજા તો
સભામાં સાચી ઠરી વાર્તાઓ.
અદાલત મધ્યે વકીલો સૌએ
ખુલાસારૂપે કરી વાર્તાઓ.
દુકાનદારે જ્યાં કરી ઉઘરાણી
કથાકારે ત્યાં ધરી વાર્તાઓ.
થયાં તોફાનો અને અફવા થઈ
નગર આખામાં ફરી વાર્તાઓ.
એક જૂની નવલકથાની નાયિકા આટલાંમાં જ કશેક રહેતી હતી.
આ જ શેરીમાં …..
આટલાંમાં જ કશેક હતું એનું ઘર.
આટલાંમાં જ કશેક પડતી હતી એનાં ઘરની બારી.
એ બારીમાંથી
દેખાતો હતો ….
લેખકે વર્ણવ્યા પ્રમાણેનો
એનો ચંદ્ર સમાન ચહેરો.
પણ
બધું જ બદલાઈ ગયેલું લાગે છે.
જો કે
ઘર હતું તો આટલાંમાં જ કશેક.
નવલકથા ફરીથી વાંચું તો
કદાચ ખ્યાલ આવે.
પણ
નવલકથાનાં પાનાં
હવે પીળાં પડી ગયાં છે.
છુ….. ટ્ટાં ….
થઈ ગયાં છે
બંધન
તોડી તોડીને…
કદાચ ન પણ વાંચી શકું
અને………… ક બેઠકે
એ નવલકથા
જે ક્યારેક વાંચી હતી
એકી બેઠકે.
આ તો અહીંથી નીકળ્યો એટલે
અમસ્તું જ
યાદ આવ્યું કે-
એક જૂની નવલકથાની નાયિકા આટલાંમાં જ કશેક રહેતી હતી.
દેખો તો માનવી કેવા કેવા થયા
કોઈ ગાંધી થયા કોઈ ગઝની થયા.
સીધાસાદા હતા મામૂલી માણસો
ખાઈને ઠોકરો મોટી હસ્તી થયા.
ઇશ્વરની શોધમાં ચાલી તો નીકળ્યા
આવ્યો ના હાથ તો બાવા ચલમી થયા.
ઝાઝું જાણે છતાં એ પામ્યા ખાટલો
મોંઘેરા વૈદ્યજી અંતે દર્દી થયા.
બોલ્યાં જો સત્ય તો એની પામ્યાં સજા
બીચારાં દર્પણો તૂટ્યાં જખ્મી થયાં.
અલગ રહીને ભળવું પડે છે
નમી નમીને મળવું પડે છે.
નથી ટકાતું મજબૂત બનીને
રહી રહીને ગળવું પડે છે.
અસલ ચહેરો અળગો કરીને
શકલ શકલમાં ઢળવું પડે છે.
અહીં ચલણ છે બાજીગરોનું
સરળ બનીને છળવું પડે છે.
શમા તરીકે .. દીવા તરીકે
હકીકતે તો બળવું પડે છે.
