ગગા ટકાના સગા

જશુભાઈને ત્યાં કાઠિયાવાડથી એના ફોઈના દીકરાનો દીકરો રાજુ મહેમાન થઈને આવ્યો.  જશુભાઈને મન તો જાણે આખો મલક પધાર્યો! બંને અલકમલકની વાતોએ ચડ્યા. જશુભાઈએ કેટલાયને યાદ કરી કરીને એમનાં ખબરઅંતર  પૂછ્યાં. રસોડામાં નયનાબેન રસોઈ તૈયાર કરવા લાગ્યાં.

….ને જીતુ આવ્યો. એણે રાજુભાઈને પ્રણામ  કરીને ‘જય શ્રી ક્રૃષ્ણ’  કહ્યાં.

“ગગા  તું  પગે તો લાગ્યો પણ મને ઓળખ્યો  કે એમનમ જ ?” રાજુએ જીતુની ઉલટતપાસ શરૂ કરી.

“હું સમજ્યા વગર કોઈના પગમાં પડતો જ નથી. તમે મારા પપ્પાના ફોઈના દીકરાના દીકરા એટલે કે એમના ભત્રીજા અને મારા મોટાભાઈ થાઓ. બોલો મેં કશું ખોટું કહ્યું?” જીતુએ અણીદાર  સવાલ કર્યો.

“એકદમ બરાબર હો. કહેવું પડે! ઘરના સંસ્કાર દેખાઈ  આવે છે!”

“સંસ્કાર આપનાર કોણ? આ મારા પૂજ્ય પિતાશ્રી જશુભાઈ.” જીતુએ  જશુભાઈનો વાંહો થાબડતા કહ્યું.

“હું વડોદરામાં બધાં સગાવહાલાંને ત્યાં જઈને આવ્યો છું. પણ કોઈના ગગા મને ઓળખતા નથી. એક તું જ ભાયડો નીકળ્યો.”  રાજુએ પોતાનું અવલોકન પ્રગટ કર્યું.

“એ બધા ગગા તમને ન ઓળખે . એ બધા ગગા  ટકાના સગા છે!.”  જીતુએ રહસ્ય ઊભું કરતા કહ્યું.

“ગગા  ટકાના સગા? ” રાજુએ જિજ્ઞાસા દર્શાવી.

“સાંભળો રાજુભાઈ. તમને વિસ્તારથી સમાજાવું. એ બધા ગગા નાના હતા ત્યારથીજ એમના દિમાગ પર  પરિક્ષામાં ટકા લાવવાનું દબાણ ઊભું થયેલું છે. એમના માબાપ તરફથી એ માટે એમને ખાસ છૂટછાટ પ્રાપ્ત થયેલી છે. જેવી કે :ઘરનાં કામ નહીં કરવાં. એને જે જોઈએ  તે આપવું.  ગગાઓ  વધું વાંચી શકે તે માટે શાંતી અને સગવડતાઓથી  ભરપૂર જગ્યા પૂરી પાડવી. તેમજ નાનામોટા  પ્રસંગો અને સગાવહાલાંથી દૂર રાખવા.”

“એમનું ભણતર ન બગડે એટલે. સારું ભણે તો લાઈન સારી પકડાયને? ” રાજુભાઈ પોતાની સમજદારી દાખવી.

“હવે જો લાઈન સારી પકડવી હોય તો સગાવહાલા તો કામ લાગવાના નથી. કામ લાગે ટકા. ને એમાંય જો ગગા બોર્ડની પરિક્ષા આપવાના હોય તો તો માબાપ તરફથી સખત સૂચના આપી દેવાય છે કે : “આ વરસ ટકા સિવાય કોઈ બાબતનો વિચાર  પણ કરવાનો નથી.”

“સાલુ ટકાની બોલબાલા બહુ વધી ગઈ છે. અમારે ત્યાં પણ આ જ રામાયણ છે.”

“પણ અમારા ઘરમાં એ રામાયણ નથી.”

“એમ?”

“હા એમ.કારણ કે  મેં મારા મમ્મી-પપ્પાને ચોખ્ખું કહી દીધું છે કે: “મને મારી જવાબદારીનું ભાન છે.  હું ભણવામાં ધ્યાન રાખીશ અને મારી તાકાત  પ્રમાણે ટકા લાવીશ. માટે મને ટકા બાબત વારંવાર દબાણ કરીને ઘરનું  વાતાવરણ ગરમ કરવું નહીં.  ચાલો. હું  મારું લેશન પતાવું છું.”  જીતુ પોતાની આગવી અદાથી બોલ્યો અને ઝડપથી  જવા લાગ્યો.

રાજુ તો જોઈ જ રહ્યો.

“અને હા પપ્પા. જમતી વખતે મને બોલાવજો. આપણે બધાં સાથે જ જમીશું. મને એકલો ન પાડતા” જીતુએ જતાં જતાં પોતાની મરજી જાહેર કરી.

…. રાજુને જશુભાઈએ આગ્રહ કરીને રોક્યો. રાજુએ બે  દિવસ રોકાઈને વડોદરા છોડ્યું. પણ એક  નવી કહેવત એનાં મનમાં ઘર કરી ગઈ:

ગગા ટકાના સગા !